آخرین مطالب

اشتغال زنان در دزفول قدیم ( قسمت دوم )

نگاهی به مشاغل زنان سخت کوش دزفول در سده ها ودهه های گذشته ونقش آنان در اقتصاد خانه وخانواده فرهنگی - اجتماعی - خوزستان

  بزرگنمایی:

*قبل از بررسی وتوضیح پیرامون  انواع شغل هایی که  در ایام قدیم برخی از زنان در دزفول به آن ها اشتغال داشتند بهتر است در آغاز سخن  ، بانوع دیدگاه جامعه ی آن روز دزفول در مورد زنان آشنا شویم.

در خانواده های قدیم دزفول زن بایدبه اصطلاح همه تن حریف می بود.

لذا معمولا برای زنان دو تعریف موجود بود.

 الف ) زن  خُونه وَن                                       ب)   زن خوُنه کَن

 

الف )  زن  "خُونه وَن"      ( زن خانه دار   و خانه گزار)

 

به آن دسته از زنانی اطلاق می شد که تقریبا دستی در همه ی امور مربوط به خانه داری داشته ودریک کلام همه تن حریف بودند.

اموری چون آشپزی آن هم از نوع اعلی وبی عیب ونقصی که به اصطلاح بوی غذایش تاهفت محله بپیچد،به طوری که همراه با خوردن دست پخت لذیذش ، انگشتان خودرا خورده متوجه هم نشوند.

والبته که درکنار آشپزی ، مهارت در آماده کردن تنور ، عمل آوری خمیر نان ونهایتا پخت آن را نیز داشته باشند.

تازه به این جا ختم نمی شد بلکه متصف به انواع واقسام هنرهای دستی از خیاطی وبافتنی وپولک دوزی گرفته تاگیوه چینی ،لیف بافی ،ریسندگی هم باشند.والبته همه ی این ها به کنار در اموربچه داری هم وارد بوده واز عهده ی آن به خوبی برآید.

وبالاترومهم تر این که  زن خانه بایدبا همه چیز مردش می ساخت وخم به ابرو نمی آورد،

وزمانی که مرد از کار سخت خود که یا بیل داری بود ویا کشاورزی وحفاری و........خسته به خانه بر می گشت باز این زن خانه بود که باید با گشاده رویی به بهترین نحواز همسرش پذیرایی کرده وسایل آسایش و راحتی اورا فراهم می کرد.

آنگاه زنی با همه ی این خصایل یک خصیصه ی ویژه ی دیگری هم باید می داشت که آن وقت از دید خانواده ودروهمسایه  همه چی تمام به حساب می آمد وآن این که نه تنهاکم خرج بوده وبار مالی بر دوش مرد خانه نمی گذاشت ،بلکه با تدبیرودرایتی خاص امور خانه را بادرآمداندک همسرش چنان جفت وجور می کرد  که آب از آب تکان نخورد..

واگرعلاوه بر آن درآمدزایی کرده وبه شغلی مناسب ودر شآن همسر وخانواده مشغول می بود که صدالبته نورعلی نوربود.

چنین زنی دردرجه ی اول باعث رونق وآبادانی کاروزندگی همسر خویش وسپس خانواده بوده وبا این همه توانایی وتدبیر زود مردخودرا صاحب ودارنده ی همه چیز می کرده است .

که در اصطلاح به چنین زن همه فن حریف مدیر ومدبر زن خونه ون  می گفته اند.

حتی دراین رابطه ضرب المثلی درگویش مردم دزفول رایج است که:

"  نه هر زونه ،خونه ونه /  نه هر کَپَرِ خونه"یعنی نه هر زنی،زن زندگی میشود ونه هر چادری خانه می شود

 ب ) "زن خوُنه کَن"

خصوصیات این قسم از زنان درست برعکس زنان دسته ی اول بوده  است.

 

به طوری که نه تنها از انواع هنرها ومهارت ها بی بهره بوده اند بلکه تدبیر لازم را جهت سروسامان دادن به امور خانه باتوجه به درآمدهمسرشان نداشته وبر عکس برای شوهر خود خرج تراشی عدیده نیزداشته اند.

البته یک نوع از انواع این خرج تراشی ها ممکن بود در ارتباط مستقیم با وضعیت جسمانی زن ازلحاظ عدم سلامتی وتندرستی اوباشد. به طوری که زن دائم احتیاج به دوا ودرمان داشته ودراین راستا قسمتی از درآمد مرد خرج بیماری همسرش  می شده است.

مثل داشتن دوران حاملگی سخت توام با بیماری چنان که مستلزم مراقبت ورسیدگی عدیده بوده و خرج دوا ودرمان روی دست همسرش می گذاشته است.ویا دچار امراض و بیماری هایی بوده که مستلزم طول درمان می شده است.

وامایکی دیگر ازخصوصیات این زنان که صفت خانه کنی را مناسب حال آنان می نمود چشم هم چشمی کردن در زندگی ومقایسه ی نابه جای زندگی خودشان با زندگی دیگران بود.

 وحال آن که هرکس شرایط ویژه ی زندگی خودش را دارد وشرایط ومناسبات زندگی هیچ دونفری مثل هم نیست.

دراین رابطه دردزفول ضرب المثل معروفی است که می گوید:

 

                         «  هَرکَ مِثلِ  مَشکِدو      شُلُق پُلُقِش  مِ خُوشَ »

                                                 یا

                     «  هَرکَ مِثلِ  مَشکِدو        پِ شِن گَش مِ خُوشَ

 

یعنی «مثل مشک آب که جریان بالا پایین شدن آب در درون خودش هست وبه بیرون سرایت نمی کند ، بالا پایین زندگی آدما هم بین خودشان است وکسی خبرندارد.

همواره این چشم هم چشمی ها به زندگی ها ضربه زده وبنیان خانواده هارا به تزلزل کشانده است.

و زن ِبی تدبیر با این مقایسه کردن ها وچشم هم چمشی ها ازتوجه به زندگی خود باز مانده ودچار عدم رضایت از وضعیت زندگیش شده وروبه شکایت وگله گزاری می نماید،که همین مساله باعث ضرروزیان به توانایی ها و درآمد مرد خانواده می شود.

 

واما درگویش دزفولی به چشم هم چشمی "هموالی کردن "   "هَم وال کَم"  یا " اموالکه " هم گفته می شود. که از نوعی اعتراض ازطرف زن به وضعیت مالی همسر حکایت دارد.

در فرض مثال یعنی باز این مال ودرآمد کم تو است که برای فلان کار از عهده بر نمی  آیی!!!

در چنین حالتی چون زن احساس  می کند مال همسرش دربرابر مال و اموال دیگران کم است ، در مقابل دیگران کم می آورد وتصورش چنین است که دیگران به او پُز داده  وفخر می فروشند.

به طبع زن نیز دوست دارد همچون سایرین قادرباشد مال واموال همسرش را به رخ دیگران بکشد.ومثل دیگران ویا حتی بهتر از آنان زندگی کند..

همه ی این موارد بیانگر ناتوانی وناکارآمدی یک زن بوده که مانع رونق وپیشرفت مرد وبه طبع  خانواده شده و به ضرر بنیان خانه وخانواده تمام می شده است .

ا(لبته قصداین سخن تبرئه کردن مردان در انجام مسئولیت ها ووظایف شان نیست.)

لذادر اصطلاح به چنین زنی  زن  خونه کن  می گفته اند.

 ادامه دارد .......

مولفان : مریم مفتوح  / احمد افشاریان زاده 

 


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

وجود هر گونه بیماری پوستی در بیمارستان روانپزشکی تکذیب شد

تغذیه گروه های آسیب پذیر در بحران خوزستان را جدی بگیریم

دکتر روحانی در جلسه با مدیران ارشد بخش مسکن کشور: کاهش دغدغه مردم در بخش مسکن، در توسعه اشتغال و رشد اجتماعی کشور هم تأثیرگذار است

رییس جمهور آمریکا به توقیف کشتی انگلیسی در خلیج فارس واکنش نشان داد.

پس از ورود به ونزوئلا ظریف: آمریکا هر جا پا می‌گذارد ناامنی ایجاد می‌کند

تولید رایانه 35 دلاری که در کف دست جا می شود

حق امتیاز اپل برای دوربینی روی بند اپل واچ

بدون حضور خودتان در عکس سلفی بگیرید!

تداوم هوای گرم در بیشتر نقاط کشور

آتش‌نشانان پشت درهای بسته ساختمان‌های ناایمن

راهکارهای مناسب برای غلبه بر نگرانی

خط و نشان پلیس برای سلبریتی‌های بدحجاب در فضای مجازی

انتقال نمایشگاه‌های پرمخاطب به شهرآفتاب با موافقت دولت

رصد آنلاین زباله‌های پایتخت و نصب GPS روی خودروهای حامل

جواد حسینی برای وزارت آموزش و پرورش معرفی خواهد شد

دلایل ایجاد "بیماریهای دستگاه تناسلی"

چگونه می توانیم در اینستاگرام به یک اینفلوئنسر تبدیل شویم؟

زلزله در کمین تهران

خدمات عمومی بر روی تلفن همراه مردم میسر شد

هشدار پلیس فتا به شهروندان درباره خرید و فروش اینترنتی

برنامه جدید مهران مدیری برای شبکه خانگی

معاون میراث فرهنگی کشور: حفاظت از بافت تاریخی یزد در ارتقای امنیت ملی تأثیرگذار است

یوتیوب به تنهایی یک سوم از ترافیک جهانی اینترنت موبایلی را می بلعد

دیکتاتوری که محبوب شد"

"تحریم برای اقتصاد ایران همچون سرماخوردگی برای یک بیمار سرطانی است" نوشته: دکتر مسعود نیلی

روابط عمومی نیروی دریایی سپاه در اطلاعیه‌ای از توقیف یک فروند نفتکش انگلیسی در تنگه هرمز خبر داد.

کمبود فضای آموزشی، چالش جدی آموزش و پرورش ناحیه یک اهواز

کشتی انگلیسی توقیف شده، اصل عبور بی ضرر در تنگه هرمز را رعایت نکرد

دکتر واعظی در بازدید از نخستین نمایشگاه فرصت های ساخت داخل و رونق تولید

اسکولیوز رایج‌ترین اختلال ستون فقرات است

دانش آموزان تیزهوش، بهترین های کنکور را معرفی کردند

مهمترین ترکیبات غذایی ضد سرطان

کبد چرب چیست ؟

دانستنی هایی درباره گرمازدگی

مراقبت از کلیه ها

الگوهای اقتصاد مقاومتی در ایران

روش هایی برای افزایش بازدید کننده و فالوور در اینستاگرام

گام به گام بازاریابی سبز

ماهیت جدید بحران در عصر حاضر

به گزارش سازمان ملل متحد 820 میلیون نفر از گرسنگی شدید رنج می برند

قتل عام مردم اصفهان توسط تیمور لنگ/تهیه کننده علی غلامرضائی مدرس دانشگاه وپژوهشگرتاریخ ایران

فیس اپ خطرناک است

خواص پیاز در مقابل سرطان

سکنجبین بهترین نوشیدنی تابستان برای بدن

غذای مضر برای کبد

تابستان و معضل کودکان کار

بسوی دشت بهشت

انتقاد معاون وزیر ارتباطات از وزارت علوم

بزرگترین سرقت‌های اطلاعاتی جهان در دو دهه اخیر

ایران رییس بنیاد علمی اکو