آخرین مطالب

نوشته ای از مهری کیانوش راد

نقدی بر نمایشنامه ی شرقاوی فرهنگی - اجتماعی

نقدی بر نمایشنامه ی شرقاوی

  بزرگنمایی:

نقدی بر نمایشنامه ی شرقاوی 
✍مهری کیانوش راد 

به قسمتی از گفتگوی حسین ( ع ) با ولید و مروان 
در نمایشنامه " الحسین ثائرا و الحسین شهیدا "عبدالرحمن الشرقاوی، نویسنده ی مصری ،   دقت کنید .
گفتگو  پس از مرگ معاویه و زمانی است که  ولید برای بیعت گرفتن از حسین(ع) به مدینه می آید. 

ولید : ... ما از تو فقط یک " کلمه " می خواهیم ، بگو : بیعت کردم   
پاسخ حسین (ع): 
آیا می دانی معنی ومفهوم کلمه  چیست؟!
کلمه.. کلید بهشت است
کلمه ..باعث ورود به جهنم است
کلمه ..نور است
برخی از کلام مانند قبر است
برخی از کلمات مانند دژهای مستحکمی است  که شرافت بشر ی به آنها پناه می برد
کلمه جدا کننده یک پیامبر از یک گمراه تبه کار است
کلمه .. لرزه بر جهان می اندازد
کلمه ... دژ ازادی است
کلمه....مسوولیت است
انسان.. همان کلمه است
شرافت خداوند ...کلمه است. .. بر زبان آوردن یک کلمه بسیار آسان است !
ابن مروان نیز با لحن تندی گفت : یک " کلمه " بگو و برو ...

این مکالمه ، با زیبایی واژه ها ، عمق معنا ، روی مخاطب تاثیر شگفتی برجا می گذارد.
پرسش این است : 
آیا حسین (ع) گوینده ی این سخنان است؟ 
پاسخ این است : 
خیر 
پرسش مهم تر این است .
آیا می توانیم ذهنیات خود را از زبان معصوم بازگو کنیم  و به جای آنان سخن بگوییم ؟ 
در دایره ی دین ، این گونه سخن گفتن بدعت است.
بزرگانی چون میزا حسین نوری طبرسی در لولو و مرجان ، شرط سخن گفتن در باره ی عاشورا را دو پله   می داند : اخلاص و صدق 
صدق یعنی مطابق با واقع سخن گفتن است.
صدق یعنی  راوی سخن معصوم باشیم ، نه یک کلمه کم نه یک کلمه زیاد.
در اهمیت صدق روایات بسیار است ، به یک نمونه اشاره می شود:
به طول رکوع و سجود نگاه نکنید ، زیرا چیزی است که به آن عادت کرده است ، اگر آن را ترک کند، وحشت می کند ، اما نگاه کنید به راستی گفتار و امانت داری او. 
در انتقال سخن معصوم ، هر دو شرط باید لحاظ بشود : 
1- امانتدار سخن باشیم و از حذف و اضافه در کلام جلوگیری کنیم.
2 - صادق باشیم ، تا از تحریف خودداری کنیم.

در ادبیات   باشیوه ای از نوشتن روبرو هستیم
که به آن  " زبان حال " می گویند . هنرمند می تواند احساسات سنگ و آسمان و زمین را آن گونه که احساس می کند ، بنویسد و گاه از زبان انسان های دیگر سخن بگوید .
پرسش این این است ،  آیا می توان به زبان حال ، حال معصوم را بیان کنیم؟  
برمبنای دلایلی که بیان شد ، نمی توان ، زیرا از دایره ی صدق و امانت داری خارج می شویم.
زبان حال زمانی کاربرد دارد ، که از آغاز مشخص کنیم   احساسات شخصی هستند و ما با احساس خود سخن می گوییم نه واقعیت تاریخی. 
به گفته محدث نوری :
"اگر چنین چیزی درست باشد ، هیچ حرامی باقی نمی ماند. "

آقای امامی مترجم این نمایشنامه معتقد است : 
" این نمایشنامه بر پایه ی اسناد معتبر تاریخی روایت شده است ، اما تخیل زیبای شرقاوی سبب شده که همچون هنر با بال اندیشه از واقعیت به حقیقت برسد.
در واقع این اثر آمیزه ای از واقعیت و حقیقت است.
زیبایی هنر همین است ." 
نگاهی دقیق تر به نمایشنامه و واقعیت و حقیقت مندرج در آن می کنیم :
واقعیت این نمایشنامه ، فقط شخصیت های حقیقی مانند امام حسین ، ولید ، مروان و بیعت گرفتن است، که در همه ی متون تاریخی آمده است.
اما منظور از حقیقت چیست ؟ 
آیا به نظر مترجم ، سخنان نسبت داده به حسین (ع) حقیقت هستند ؟ 
یعنی امام حسین از بیان حقیقت عاجز و حقیقت باید از زبان هنرمندی بعد از قرن ها بیان بشود؟   

اما ماجرای بیعت ولید از امام حسین آن گونه که در تاریخ آمده است، به عنوان نمونه به یکی از تواریخ معتبر اشاره می شود، کتاب مورد نظر ،  تاریخ کامل از عزالدین ابن اثیر ، ج 5 ، ص2178 تا 2180  
بعد از مرگ معاویه کسانی برای بیعت گرفتن به شهرستان های مختلف رفتند .
ولیدبن عتبه بن ابی سفیان به مدینه...
یزید نامه ای به ولید می نویسد:
" پس از درود ، حسین و عبدالله بن عمر و ابن زبیر را فراگیر و از ایشان برای من پیمان بستان   فروگرفتنی که گریزی از آن نباشد تا پیمان ببندند. "

ولید عبدالله بن عمرو بن عثمان را که نوجوانی نورس بود ، به نزد حسین و عبدالله بن زبیر فرستاد ...
امام حسین برخاست و یاران و کسان خود را فراخواند و به  پیرامون خود گرد آورد و روانه ی کاخ ولید گشت و به همراهان گفت : 
من به درون می روم   اگر آواز بلند کردم یا شما را فراخواندم،  همگی به درون آیید ...
ولید نامه را خواند و گزارش مرگ معاویه را داد و
و او را به دادن پیمان فراخواند .
امام حسین گفت:
خدایش بیامرزد ، اما در باره ی پیمان ، باید گفت که چون من کسی ، در نهان پیمان نمی بندد چون مردم را به پیمان دعوت کردی ما را نیز همراه با آنان بخوان ...
ولید که خواهان آرامش بود ، گفت : برو
مروان اعتراض کرد ، که اگر از تو جدا شود و پیمان نبندد، هرگز به او دست نخواهی یافت...
او را به زندان بیفکن یا گردنش را بزن .
حسین برخاست و گفت : 
تو مرا می کشی یا او می کشد؟
به خدا دروغ گفتی ...
سپس بیرون رفت و به خانه اش آمد. ..
امام حسین همان شب روانه مکه شد. " 

متن واقعی گفتگو که در همه ی متون تاریخی ، شاید با تفاوت  اندکی آمده باشد ، فرسنگ ها با نوشته ی شرقاوی هنرمند متفاوت است. 

تحریف با هر زبانی که باشد ، مذموم است. 
مردم باید با سخن و عملکرد واقعی ، عاشورائیان آشنا باشند. 
سخن و رفتار امام حسین (ع) در نوع خود ، یگانه و آموزنده است و نیازی به حاشیه پردازی ندارد.
اگر تلاشی صورت بگیرد ، باید در پیراستن تحریف از سخن و عمل این بزرگان باشد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

دستانِ با صدا و چشمانِ شنونده مهمان ابا عبدالله حسین(ع) شدند

فرماندار شوش افزایش 4٠درصدی اعتبارات شهرستان شوش /مجمـوع اعتبارات شهرستان شوش از 900 میلیارد ریال گذشت

شمع‌ها در خانه هنرمندان ایران به یاد «سایه» گریستند

مجروح و زمین گیر شدن سارقان مسلح و زورگیر به ضرب گلوله پلیس دزفول

مردم صالح شهر از بی توجهی اداره برق نسبت به مشکلات حوزه برق این شهر گلایه مند هستند/ اداره برق پاسخگو باشد.

ممنوعیت اشتغال مشمولان غایب در سازمان‌های دولتی و خصوصی

ادعای پولتیکو درباره جزئیات پیشنهاد اتحادیه اروپا در مذاکرات وین

نقاش «دیوانه» را می‌شناسید؟

علیمردانی با «دیرین دیرین» خداحافظی کرد

خالق «دیرین دیرین»: مقاومت زیر این همه فشار عاقلانه نبود

سرمربی ایرانی العربی قطر

علائم ابتلا به ویروس لانگیا چیست؟

فرصت انتخاب رشته کنکوری‌ها امروز پایان می‌یابد

شگفتانه های معماری و تکنیک های بومی و کاروانسرای بی نظیر در نگارستان یزدان(بجستان)

بازدید سرزده فرماندار ویژه شهرستان دزفول از مرکز پلیس + 10

درخواست پلیس برای تجمیع کارت های بانکی

توضیحات مدیرکل در خصوص مسکن مهر، پل نظام مافی و پل ناجیان شهرستان شوش

درپی اعتراض ایرلاین‌ها به نرخ اعلامی وزیر قیمت پروازهای اربعین تغییر می‌کند؟

هویت ضارب سلمان رشدی اعلام شد

اکران فیلم کمدی" کوزوو" به کارگردانی و نویسندگی : میثم هاشمی طبا

دلایل بحران کم آبی خوزستان چیست؟

درمان نابینایی با روش ابداعی دانشمند ایرانی

معرفی کتاب/ پرنده ی من

بازگشت دانشگاه پیام نور هندیجان در دفترچه انتخاب رشته 1401

برپایی شیدانه امام رضا (ع) در دزفول

غرق شدن 4 نفر از اعضای یک خانواده در رودخانه کارون

کشف 33 هزار گازوئیل قاچاق در هندیجان

به مناسبت روز ملی دریای خزر؛ آلودگی؛ زخمی بر پیکر دریای کبود

چین: تحریم‌های آمریکا 200 میلیارد دلار به ایران خسارت زده است

"شیائومی" از یک ربات انسان‌نما رونمایی کرد

رادیوخبری صبح ملت ویژه استان خوزستان منتشرشد

رادیوخبری صبح ملت ویژه شهرستان شوش منتشرشد

رادیو خبری صبح ملت ویژه ی شهرستان دزفول منتشر شد

سایه به آفتاب پیوست

رد و نشانی از علیار کریم‌پور مرد مسن مفقودی نشد!

صید میگوی ببری در صیدگاه بحرکان هندیجان آزاد شد

ما کودکان همیشه ی تاریخ، از ارسطو تا اتین کلاین

دختر خوزستان؛ در میان برترین های هندبال دنیا

رفتار سلطان محمود غزنوی با فردوسی

بیوگرافی شاعر پرآوازه ؛ هوشنگ ابتهاج

نارنجی و قرمز، رنگ غالب نقشه کرونایی کشور

یک سیارک خطرناک به اندازه یک نهنگ آبی از کنار زمین عبور می‌کند

انتقال سند بعد از فوت موکل امکان پذیر است؟

تعیین روش هوشمندانه برای جبران خسارت حوادث طبیعی

پرداخت آنلاین مالیات نقل‌وانتقال خودرو، تنها از طریق سامانه‌های مالیاتی

استفاده 32 درصدی از ماسک در عزاداری‌های حسینی/ رشد افزایشی کرونا تا 2 هفته دیگر

جزئیات فرار اشرف غنی و همراهانش از کاخ تا امارات؛ چهار هلی‌کوپتر 54 سرنشین

معاون مشارکت‌های مردمی ستاد بازسازی عتبات خبر داد برپایی موکب های اربعین ایران از 10 لغایت 23 صفر/ تاکید بر اسکان و وسائل

جزئیات فرار اشرف غنی و همراهانش از کاخ تا امارات؛ چهار هلی‌کوپتر 54 سرنشین

رنگرز: ورزش از درون خود رییس را انتخاب می کند/ از بازی با ملوان می‌توانیم میزبان باشیم