آخرین مطالب

حافظ و رندان تشنه لب

حافظ و رندان تشنه لب فرهنگی - شعر وادبیات - هنر و رویدادها

حافظ و رندان تشنه لب

  بزرگنمایی:

حافظ و رندان تشنه لب 


✍مهری کیانوش راد 


زان یار دلنوازم شکری ست با شکایت 
گر نکته دان عشقی بشنو تو این حکایت .
رندان تشنه لب را آبی نمی دهد کس 
گویی ولی شناسان رفتند از این ولایت. 
در زلف چون کمندش ای دل مپیچ کانجا
سرها بریده بینی بی جرم و بی جنایت. 
وقتی چند سالی در کتاب ذهن و زبان حافظ آقای خرمشاهی خواندم،  که یکی از خطبا در مجلس روضه خوانی امام حسین(ع) چند بیت بالا را استفاده کرده است ، با دقت بیشتری این غزل را چند باره خوانی کردم ، هر چه بیشتر خواندم ، روشن تر ،شیواتر از قبل تداعی کننده ی روز عاشورا بود، به گونه ای که انگار به تابلویی نگاه می کنم ، که نقاشی ماهر با کمک کلمه بر صفحه ی سفید کاغذ آن چنان صحنه ای ترسیم کرده است ، که با همه ی وجود ، تاریکی ، سنگینی ، وحشت و سرخی عشق را ، که همه ی تابلو خون رنگ کرده بود ، می دیدم و فواره ی رنج را که از دل حافظ به آسمان رسیده بود.
باورم شد ، این حکایت که حافظ با شکری آمیخته به شکایت گوینده ی آن است ، جز حکایت حسین ذبیح عشق نیست و چرا حکایت حسین نباشد؟ 
حافظ کسی را یارای شنیدن این حکایت می داند ، که نه آشنای عشق ، که نکته دان عشق باشد، آن کس که با زیر و بم عشق آشناست .
حافظ می داند ، که : 
راهیست راه عشق که هیچش کناره نیست 
آن جا جز آن که جان بسپارند ، چاره نیست.
چرا باور نکنم که حافظ شرح روز ذبح عشق را می دهد ، آن روزی که رند عالم سوز او (انسان کامل حافظ) بدون توجه به‌ مصلحت بینی رایج زمانه ، ظاهرش را در ملامت و باطنش را در سلامت می دارد.
مهم نیست حافظ را شیعه بدانیم یا سنی ، آن چه اهمیت دارد ، کلام اوست که پیش روی ماست.
رنج نامه ی عشق ، رنج نامه‌ی رندانی که در قمار عشق ، همه ی هستی خود را باخته و زنده به معشوق شدند.
آیا حافظ نمی تواند رنج نامه ی عشق بنویسد ؟ 
مگر چند عاشق پاکباخته چون حسین داریم که با همه ی عزیزان خود ، در مسلخ عشق حاضر شود؟
مگر چند عاشق داریم که در یک نیم روز ، همه ی تعلقات خود را به پای خدای عشق قربانی کند؟
ابراهیم فرزندش را به مسلخ عشق می برد و زنده بر می گرداند ...
و حسین خون فرزندش را به آسمان می پاشد،  فرزند جوان دیگرش که یادآور جدش رسول خداست ، به شهادت می رسد و فرزند دیگرش به اسارت می رود و دخترانش ، خواهران  و همه ی خانواده ی او.
مگر این حسین نبود که در روز عاشورا شبث ربعی و حجاربن ابجر  و قیس بن اشعث را صدا کرد و گفت : 
مگر شما مرا به کوفه دعوت نکردید ، 
در هیاهوی آنها صدای حسین گم می شود. 
در سیاهی حکومت زر و زور و تزویر است که راه مقصود گم می شود و انسان از هویت انسانی خویش دور و به موجودی ناشناخته ، حتی برای خودش تبدیل می شود.
در این شب سیاهم گم گشت راه مقصود 
از گوشه ای برون آی ای کوکب هدایت .
از هر طرف که رفتم جز وحشتم نیفزود 
زنهار از این بیابان  وین راه بی نهایت. 
این راه را نهایت صورت کجا توان بست
کش صدهزار منزل بیشست در بدایت .
در زلف چون کمندش ای دل مپیچ کانجا
سرها بریده بینی بی جرم و بی جنایت.

در بیان تحیر خود ،به هر سو می رود ، اما جز بر وحشتش افزوده نمی شود ، در آن بیابان مخوف سرهای مقدسی را بریده می بیند که هیچ جرم و جنایتی نداشتند ،  جز این که به درخواست عده ای پاسخ مثبت داده بودند ، تا یاور آنان باشندو از زیر بار ذلت دشمنان خدا ، نجاتشان دهند‌ .

این سرهای مقدس از آن کسانی است ، که تا پای جان بر پیمان خویش ماندند، مگر روز عاشورا برای بریدن سرهای مقدس شهدا ، لشکریان عمر سعد ، مسابقه نگذاشتند، تا به تقرب حکومتی و جایزه برسند؟

حافظ در بیابان پر وحشت که سیاهی هجران آن را پوشانده است ، دست به دعا برمی دارد و مجازات قاتلان آن سرهای مقدس را طلب می کند ، با همه ی وجود کوکب هدایتی را می طلبد که راه او را روشن کند ، از خدا تقاضای رحمت و لطف می کند ، تا در پناه آن از رنج درون که می جوشد ، به راحتی و آسایش برسد.

در این غزل حافظ سه خواسته مطرح می کند : 
1- مجازات کسانی که رندان تشنه لب را سر می بُرند .
2 - چراغ هدایتی که در آن ظلمات وحشت ، روشنگر راه باشد.
3- عنایت یا رحمت واسعه ی پروردگار ، که جبران کننده ی همه ی سختی ها باشد.
در آن دوران پر وحشت و ظلم،  این سه دعا ، بهترین خواسته ی ملتی است ، که  زیر یوغ ستم خلفای به ظاهر مسلمان ، سخت ترین شکنجه ها را تحمل می  کنند.
ای آفتاب خوبان ، می جوشد اندرونم
یک ساعتم بگنجان  در سایه ی عنایت .
این راه را نهایت صورت کجا توان بست 
کش صد هزار منزل بیش است در بدایت .
عشقت رسد به فریاد ار خود به سان حافظ 
قرآن ز بر بخوانی در چارده روایت.
بیت آخر، مُهر تایید صبغه دین دار ی حافظ در این غزل است .

ر.ک به : حافظ هاتف میخانه عشق ، ص 241 به بعد ، از همین نویسنده .


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

دستانِ با صدا و چشمانِ شنونده مهمان ابا عبدالله حسین(ع) شدند

فرماندار شوش افزایش 4٠درصدی اعتبارات شهرستان شوش /مجمـوع اعتبارات شهرستان شوش از 900 میلیارد ریال گذشت

شمع‌ها در خانه هنرمندان ایران به یاد «سایه» گریستند

مجروح و زمین گیر شدن سارقان مسلح و زورگیر به ضرب گلوله پلیس دزفول

مردم صالح شهر از بی توجهی اداره برق نسبت به مشکلات حوزه برق این شهر گلایه مند هستند/ اداره برق پاسخگو باشد.

ممنوعیت اشتغال مشمولان غایب در سازمان‌های دولتی و خصوصی

ادعای پولتیکو درباره جزئیات پیشنهاد اتحادیه اروپا در مذاکرات وین

نقاش «دیوانه» را می‌شناسید؟

علیمردانی با «دیرین دیرین» خداحافظی کرد

خالق «دیرین دیرین»: مقاومت زیر این همه فشار عاقلانه نبود

سرمربی ایرانی العربی قطر

علائم ابتلا به ویروس لانگیا چیست؟

فرصت انتخاب رشته کنکوری‌ها امروز پایان می‌یابد

شگفتانه های معماری و تکنیک های بومی و کاروانسرای بی نظیر در نگارستان یزدان(بجستان)

بازدید سرزده فرماندار ویژه شهرستان دزفول از مرکز پلیس + 10

درخواست پلیس برای تجمیع کارت های بانکی

توضیحات مدیرکل در خصوص مسکن مهر، پل نظام مافی و پل ناجیان شهرستان شوش

درپی اعتراض ایرلاین‌ها به نرخ اعلامی وزیر قیمت پروازهای اربعین تغییر می‌کند؟

هویت ضارب سلمان رشدی اعلام شد

اکران فیلم کمدی" کوزوو" به کارگردانی و نویسندگی : میثم هاشمی طبا

دلایل بحران کم آبی خوزستان چیست؟

درمان نابینایی با روش ابداعی دانشمند ایرانی

معرفی کتاب/ پرنده ی من

بازگشت دانشگاه پیام نور هندیجان در دفترچه انتخاب رشته 1401

برپایی شیدانه امام رضا (ع) در دزفول

غرق شدن 4 نفر از اعضای یک خانواده در رودخانه کارون

کشف 33 هزار گازوئیل قاچاق در هندیجان

به مناسبت روز ملی دریای خزر؛ آلودگی؛ زخمی بر پیکر دریای کبود

چین: تحریم‌های آمریکا 200 میلیارد دلار به ایران خسارت زده است

"شیائومی" از یک ربات انسان‌نما رونمایی کرد

رادیوخبری صبح ملت ویژه استان خوزستان منتشرشد

رادیوخبری صبح ملت ویژه شهرستان شوش منتشرشد

رادیو خبری صبح ملت ویژه ی شهرستان دزفول منتشر شد

سایه به آفتاب پیوست

رد و نشانی از علیار کریم‌پور مرد مسن مفقودی نشد!

صید میگوی ببری در صیدگاه بحرکان هندیجان آزاد شد

ما کودکان همیشه ی تاریخ، از ارسطو تا اتین کلاین

دختر خوزستان؛ در میان برترین های هندبال دنیا

رفتار سلطان محمود غزنوی با فردوسی

بیوگرافی شاعر پرآوازه ؛ هوشنگ ابتهاج

نارنجی و قرمز، رنگ غالب نقشه کرونایی کشور

یک سیارک خطرناک به اندازه یک نهنگ آبی از کنار زمین عبور می‌کند

انتقال سند بعد از فوت موکل امکان پذیر است؟

تعیین روش هوشمندانه برای جبران خسارت حوادث طبیعی

پرداخت آنلاین مالیات نقل‌وانتقال خودرو، تنها از طریق سامانه‌های مالیاتی

استفاده 32 درصدی از ماسک در عزاداری‌های حسینی/ رشد افزایشی کرونا تا 2 هفته دیگر

جزئیات فرار اشرف غنی و همراهانش از کاخ تا امارات؛ چهار هلی‌کوپتر 54 سرنشین

معاون مشارکت‌های مردمی ستاد بازسازی عتبات خبر داد برپایی موکب های اربعین ایران از 10 لغایت 23 صفر/ تاکید بر اسکان و وسائل

جزئیات فرار اشرف غنی و همراهانش از کاخ تا امارات؛ چهار هلی‌کوپتر 54 سرنشین

رنگرز: ورزش از درون خود رییس را انتخاب می کند/ از بازی با ملوان می‌توانیم میزبان باشیم