آخرین مطالب

هنر نزد ایرانیان است و بس

هنر نزد ایرانیان است و بس فرهنگی - خوزستان - مقالات فرهنگی - تاریخ - جاذبه گردشگری دنیا

هنر نزد ایرانیان است و بس

  بزرگنمایی:


هنر نزد ایرانیان است و بس 


تاریخ و سرگذشت ایران پر است از هنر و شگفتی‌هایی که حاصل هزاران سال فرازونشیب زندگی مردمانی از هر گوشه این گسترۀ جغرافیایی در تلاطم حوادث گوناگون بوده و بهای آن سال‌های عمر هزاران نفر در گذر زمان بوده‌است که سینه‌به‌سینه و نسل‌به‌نسل فرهنگ و هنر را از پدری به فرزند خود انتقال داده‌اند تا وجود خود را از پس قرن‌های بسیار دور در آثار و ادبیات و رفتارهای امروزمان به تصویر بکشند.

آرامگاه کیدین هوتران ارجان بهبهان که در سال 1361 به‌صورت اتفاقی نمایان شد، نمونۀ بارزی از تاریخ و فرهنگ شگرف ماست که برای درک مفهوم برخی آثار آن نیازمند تأمل در جزئیات آن ازجمله سینی برنزی جهان‌نمای کشف‌شده در این مقبره هستیم.

سینی یا دیسک برنزی کیدین هوتران شامل نقوشی در هفت مرحله با موضوع‌های مختلف از دل سال‌های دور است که در مرکز آن خورشید یا نماد آفتابگردان یا چرخۀ زندگی وجود دارد و در مرحلۀ بعد شاهد دوازده عدد شیر پشت‌سرهم هستیم که دورتادور مرکز دیسک قرار دارند.

ا
ین‌جانب با توجه به علاقه‌ای که به تاریخ منطقه دارم، اخیراً علاقه‌مند به تأمل مجدد و جزءبه‌جزء نقوش روی دیسک شده و متوجه نکته‌ای بسیار شگفت‌آور در این اثر گران‌بها شدم که در نوع خود بی‌نظیر است و نمونۀ ابتدایی آن در شهر سوخته کشف شده‌است.

  این سینی که امروزه آن را جام ارجان می‌نامند دارای 196 نقش است: 114 نقش به انسان، 20 نقش به پرنده، 20 نقش به درخت و 40 نقش آن به حیوان اختصاص دارد؛ البته اشیا و ابزار آلات موسیقی و ورزشی نیز در آن وجود دارد، نقش‌های سینی ارجان شامل یک گل شانزده‌پر گل خورشید یا آفتابگردان در مرکز سینی، یک ردیف شیر، و پنج ردیف نقوش متنوع مربوط به مراسم مختلف در بقیه فضا کنده‌شده و فاصله بین این نقوش را چند ردیف گیس بافته پر کرده‌است.

 همچنین، قدیمی‌ترین تصویر از یک چنگ‌نوازی به‌قولی لیرنواز ایرانی در میان گروه نوازندگان در این سینی به چشم می‌خورد. در لبهٔ پشت جام نیز کتیبه‌ای میخی به خط ایلامی نقش بسته‌است.

 آنچه در تأمل نقوش توجه بنده را به خود جلب کرد، حرکت دوازده شیری بود که شش شیر از شیرها دارای بدن خمیده، دو دست خمیده در جلو، و سر روبه‌بالا دارند و شش شیر دیگر دارای بدن‌های راست و کشیده و دو دست صاف روبه‌جلو و سرهای مستقیم روبه‌جلو هستند و همگی یک‌درمیان و پشت‌سرهم قرار گرفته‌اند که در حرکات بعضی از آن‌ها خیزش و ارتفاع گرفتن ملایمی احساس می‌شود.

این‌جانب با توجه به اطلاع قبلی از سفال انیمیشن شهر سوخته و الهام از آن، نقش دیسک موجود را در کلیپی به‌صورت دَوَرانی به چرخش درآورده و متوجه حرکت گلۀ شیر به دنبال هم در قالب یک انیمیشن شدم که حرکت اجزای بدن را به وضوح و به‌صورت ظریف نشان می‌دهد.

نکته قابل اهمیت در سفال شهر سوخته این است که تنها یک حیوان در حال حرکت دیده می‌شود و باید از یک زاویه به آن خیره شد و به چرخش درآورد تا این هنر بر ما آشکار شود ولی در سینی ارجان شاهد یک گله شیر به‌دنبال هم به‌صورت مستقیم هستیم که به دور مرکز در چرخش‌اند و در هر قدم جای هم دیگر را پر می‌کنند تا تصویر کامل شده و تحرک خود را حفظ کند. 

آنچه این‌جانب در حدس اولیه بدان پرداخته‌ام این است که این شیرها می‌توانند نماد دوازده ماه سال باشند که به دور خورشید می‌چرخند  یا احتمال دارد که زمان طول شبانه روز را نشان می‌دهند؛ یعنی دوازده ساعت را همانند اعداد ساعت به نمایش می‌گذارند که نیاز به تأمل بیشتر در مراحل بعدی دارد و تنها در حد حدس و احتمال می‌توان به آن اشاره نمود و تنها مطلب مهم که اکنون می‌توان به آن پرداخت انیمیشن گلۀ شیر است.

امروز سرزمین تاریخ‌خیز خوزستان همانند شهر سوخته بار دیگر عظمت تاریخ و فرهنگ این کشور را بر ما آشکار کرد تا ارمغانی گران‌بها برای نسل‌های امروز و آینده این آب و خاک باشد. امید است که در آینده‌ای نزدیک باز هم در هر کجای این کشور عزیز اسلامی شاهد آشکار شدن هنر گران‌بهای گذشتگان و تولید هنرهای جدید در عصر امروز باشیم.

پژوهش از: فرشید گشتی، فعال و دوستدار میراث فرهنگی و گردشگری، بندر هندیجان


تنظیم دکتر عبدالامیر مقدم‌نیا



نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

آتش سوزی یک هتل در کربلا/ زائران ایران خارج شده و آسیبی ندیدند

سازمان ملل خواستار نابودی تسلیحات اتمی اسراییل شد

اعتصاب یک روزه روزنامه نیویورک تایمز

کاریابی‌های غیردولتی 10 روزه مجوز می‌گیرند

آغاز پیش‌فروش 4 محصول سایپا ویژه متقاضیان عادی و مادران

عاملان درگیری دسته جمعی در دزفول دستگیر شدند

بازسازی "سربطاق ابولعلا" از بناهای تاریخی در دزفول آغاز شد

ثبت نام کنکور کارشناسی ارشد آغاز شد

رابطه پرداخت حقوق و بهره وری چیست؟

سهم نامتوازن زنان در (اتاق)

انتظارات نامحرمان از شهرداری دزفول

حساب بانکی افراد بی حجاب مسدود می شود

جاماندگان سهام عدالت می توانند سود خود را دریافت کنند

پیش بینی نرخ تورم تا پایان سال 1401/کارشناسان چشم انداز اقتصاد ایران را چگونه می بینند؟

تکمیل بیمارستان «یا زهرا» دزفول نیازمند سه هزار و پانصد میلیارد ریال اعتبار است

پزشکیان: برای حل مشکلات باید اول انگ چسباندن‌ها را برطرف کنیم

وزیر بهداشت از مجلس کارت زرد گرفت

«عدالت مالیاتی» در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

هشدار سازمان غذا و دارو درباره داروهای "تلگرامی"و "اینستاگرامی"

نرخ بیکاری در دزفول 15.2 درصد است

رستوران و جواهر فروشی علی دایی پلمب شد.

پل ثبت ملی که فقط چهار پایه از آن باقی مانده!

اهدای عضو پس از مرگ کامل برای اولین بار در ایران و خاورمیانه

تقلبی بزرگ در بازار موبایل/قیمت نجومی موبایل به بهانه کاهش واردات

تداوم بارش برف و باران در شمال و جنوب کشور/ هشدار وقوع سیل برای 6 استان

دوپینگ پاییزی در بازار مسکن

یادداشت خواندنی ماتیوس در مورد تیم ملی آلمان

نارضایتی شهروندان صالح شهر از کنده کاری برخی معابر توسط اداره آبفا

معرفی کتاب « مسأله مدرسه»

اجرای طرح گردشگری آبی در دهکده گردشگری والفجر اندیمشک

سرمایه گذاری آسان تر در بازار طلا

مغز ما چه میزان اکسیژن مصرف می‌کند؟

قیمت خودرو امروز 13 آذر 1401/عاملی برای کاهش قیمت خودرو وجود ندارد!

«ملا نصرالدین» ثبت یونسکو اهل کجاست؟

خانه تاریخی گلچین دزفول احیا شد

مصاحبه اختصاصی با خانم دکتر ملیکا ملک آرا با موضوع اهمیت بیمه صادراتی برای فعالین اقتصادی

یک آمار رسمی از فیلم‌های متقاضی جشنواره بین المللی فجر

اقدام به‌ خودکشی یک دانشجوی دانشگاه تهران

اندازه‌گیری سطح گلوکز روده با کمک یک حسگر بلعیدنی

دو مرکز خدمات جامع سلامت در سردشت و شهیون دزفول در حال ساخت است

سقوط ایران در رنکینگ فیفا

گام هم دستوری می شود؟

معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست خبر داد زایمان غیرمنتظره یک یوز در فصل پاییز

آغاز عملیات احداث نیروگاه اتمی «کارون» در دارخوین

تاکید امیرعبداللهیان بر نقش بورل در دور نگه داشتن اروپا از هیجانات غیرسازنده

مینو محرز: متوسط سن ابتلا به ایدز در کشور به 25 سال رسیده است

بازدید هیت ریسه نظام مهندسی استان خوزستان از موزه مردم شناسی کرناسیون دزفول

عباس عبدی، تحلیلگر مسائل سیاسی اجتماعی: نباید صدای مردم را به بخش خاصی از مردم تقلیل داد

موضع وزیر کار درباره قراردادهای سفید امضا

رئیسی: حضور بیگانگان در منطقه امنیت‌ساز نیست/‌السودانی: ملزم به پرداخت مطالبات ایران هستیم