آخرین مطالب

هنر نزد ایرانیان است و بس

هنر نزد ایرانیان است و بس فرهنگی - خوزستان - مقالات فرهنگی - تاریخ - جاذبه گردشگری دنیا

هنر نزد ایرانیان است و بس

  بزرگنمایی:


هنر نزد ایرانیان است و بس 


تاریخ و سرگذشت ایران پر است از هنر و شگفتی‌هایی که حاصل هزاران سال فرازونشیب زندگی مردمانی از هر گوشه این گسترۀ جغرافیایی در تلاطم حوادث گوناگون بوده و بهای آن سال‌های عمر هزاران نفر در گذر زمان بوده‌است که سینه‌به‌سینه و نسل‌به‌نسل فرهنگ و هنر را از پدری به فرزند خود انتقال داده‌اند تا وجود خود را از پس قرن‌های بسیار دور در آثار و ادبیات و رفتارهای امروزمان به تصویر بکشند.

آرامگاه کیدین هوتران ارجان بهبهان که در سال 1361 به‌صورت اتفاقی نمایان شد، نمونۀ بارزی از تاریخ و فرهنگ شگرف ماست که برای درک مفهوم برخی آثار آن نیازمند تأمل در جزئیات آن ازجمله سینی برنزی جهان‌نمای کشف‌شده در این مقبره هستیم.

سینی یا دیسک برنزی کیدین هوتران شامل نقوشی در هفت مرحله با موضوع‌های مختلف از دل سال‌های دور است که در مرکز آن خورشید یا نماد آفتابگردان یا چرخۀ زندگی وجود دارد و در مرحلۀ بعد شاهد دوازده عدد شیر پشت‌سرهم هستیم که دورتادور مرکز دیسک قرار دارند.

ا
ین‌جانب با توجه به علاقه‌ای که به تاریخ منطقه دارم، اخیراً علاقه‌مند به تأمل مجدد و جزءبه‌جزء نقوش روی دیسک شده و متوجه نکته‌ای بسیار شگفت‌آور در این اثر گران‌بها شدم که در نوع خود بی‌نظیر است و نمونۀ ابتدایی آن در شهر سوخته کشف شده‌است.

  این سینی که امروزه آن را جام ارجان می‌نامند دارای 196 نقش است: 114 نقش به انسان، 20 نقش به پرنده، 20 نقش به درخت و 40 نقش آن به حیوان اختصاص دارد؛ البته اشیا و ابزار آلات موسیقی و ورزشی نیز در آن وجود دارد، نقش‌های سینی ارجان شامل یک گل شانزده‌پر گل خورشید یا آفتابگردان در مرکز سینی، یک ردیف شیر، و پنج ردیف نقوش متنوع مربوط به مراسم مختلف در بقیه فضا کنده‌شده و فاصله بین این نقوش را چند ردیف گیس بافته پر کرده‌است.

 همچنین، قدیمی‌ترین تصویر از یک چنگ‌نوازی به‌قولی لیرنواز ایرانی در میان گروه نوازندگان در این سینی به چشم می‌خورد. در لبهٔ پشت جام نیز کتیبه‌ای میخی به خط ایلامی نقش بسته‌است.

 آنچه در تأمل نقوش توجه بنده را به خود جلب کرد، حرکت دوازده شیری بود که شش شیر از شیرها دارای بدن خمیده، دو دست خمیده در جلو، و سر روبه‌بالا دارند و شش شیر دیگر دارای بدن‌های راست و کشیده و دو دست صاف روبه‌جلو و سرهای مستقیم روبه‌جلو هستند و همگی یک‌درمیان و پشت‌سرهم قرار گرفته‌اند که در حرکات بعضی از آن‌ها خیزش و ارتفاع گرفتن ملایمی احساس می‌شود.

این‌جانب با توجه به اطلاع قبلی از سفال انیمیشن شهر سوخته و الهام از آن، نقش دیسک موجود را در کلیپی به‌صورت دَوَرانی به چرخش درآورده و متوجه حرکت گلۀ شیر به دنبال هم در قالب یک انیمیشن شدم که حرکت اجزای بدن را به وضوح و به‌صورت ظریف نشان می‌دهد.

نکته قابل اهمیت در سفال شهر سوخته این است که تنها یک حیوان در حال حرکت دیده می‌شود و باید از یک زاویه به آن خیره شد و به چرخش درآورد تا این هنر بر ما آشکار شود ولی در سینی ارجان شاهد یک گله شیر به‌دنبال هم به‌صورت مستقیم هستیم که به دور مرکز در چرخش‌اند و در هر قدم جای هم دیگر را پر می‌کنند تا تصویر کامل شده و تحرک خود را حفظ کند. 

آنچه این‌جانب در حدس اولیه بدان پرداخته‌ام این است که این شیرها می‌توانند نماد دوازده ماه سال باشند که به دور خورشید می‌چرخند  یا احتمال دارد که زمان طول شبانه روز را نشان می‌دهند؛ یعنی دوازده ساعت را همانند اعداد ساعت به نمایش می‌گذارند که نیاز به تأمل بیشتر در مراحل بعدی دارد و تنها در حد حدس و احتمال می‌توان به آن اشاره نمود و تنها مطلب مهم که اکنون می‌توان به آن پرداخت انیمیشن گلۀ شیر است.

امروز سرزمین تاریخ‌خیز خوزستان همانند شهر سوخته بار دیگر عظمت تاریخ و فرهنگ این کشور را بر ما آشکار کرد تا ارمغانی گران‌بها برای نسل‌های امروز و آینده این آب و خاک باشد. امید است که در آینده‌ای نزدیک باز هم در هر کجای این کشور عزیز اسلامی شاهد آشکار شدن هنر گران‌بهای گذشتگان و تولید هنرهای جدید در عصر امروز باشیم.

پژوهش از: فرشید گشتی، فعال و دوستدار میراث فرهنگی و گردشگری، بندر هندیجان


تنظیم دکتر عبدالامیر مقدم‌نیا



نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

درمانی تازه برای سرطان سینه

فرماندار دشت آزادگان: خروج انفرادی و کاروانی زائران عتبات از مرز چذابه ممنوع است

اختیارات ادارات کل به دستگاه‌های شهرستانی واگذار می‌شود؟

حمله سایبری ناکام به شرکت فولاد خوزستان/ خط تولید فعال است

اعزام به حج با لاتاری!

معاون اجتماعی قوه قضاییه خبر داد ثبت 850 هزار پرونده "سرقت" در یک سال/ 300 هزار نفر دستگیر شدند

امیرعبداللهیان: از بازگشایی سفارتخانه‌های ایران و عربستان در پایتخت دو کشور حمایت می‌کنیم

هشدار رئیس شورای شهر دزفول در مورد ریزش دیواره ساحل غربی رودخانه دز

رویای نتانیاهو برای تصدی نخست وزیری نقش بر آب شد

مصوبه قبلی سهام عدالت منتفی شد

وزیر راه و شهرسازی خبر داد ثبت‌نام مجدد نهضت ملی مسکن از 15 تیرماه

در کنفرانس مطبوعاتی مشترک رئیسی و الکاظمی بیان شد تسهیل سفر زائران ایرانی به عراق

توقیف موتور قهرمان موتورسواری کشور

اعتراض به «حراج ملی»: خروج این آثار از کشور جرم است

انتشار لیست ساختمان های ناایمن مصلحت نیست

آغاز طرح ضربتی بررسی ایمنی مراکز مهم شهری دزفول

در ستایش اخلاق آب!

یادادشت عادل سعیدی ،خانه ملت، جای قوم گرایی و سمت گرایی نیست

فرماندار اهوازخبر داد اسکان ساکنان ساختمان عدالت اهواز در یک مدرسه

غوغای مزاحمت تلفنی در اورژانس تهران؛ در یک هفته 5 هزار تماس مزاحم!

به هوای یارانه حسابتان خالی نشود!

قطر میزبان احتمالی مذاکرات احیای برجام

مخالفت وزارت گردشگری با فروش بلیت هواپیما به دلار: پیگیریم

از پیگری تا نتیجه یک مطالبه

بورل : بن بست مذاکرات وین را حل کردیم

اخطاریه مدیریت بحران خوزستان نسبت به وقوع گرد و خاک

آغاز پیش فروش نمایش «کروات زیبا»به کارگردانی "زهرا کتیرایی"در تماشاخانه هیلاج

رسانه ملی نسبت به شیوع مجدد بیماری کرونا هشدار دهد

یونان: به سخت‌ترین شکل به ترکیه پاسخ می‌دهیم

جوانی از دهستان مرغا فاتح مسابقات کشوری شد

تمرکز ثروت کشور در تهران؛ توزیع نامناسب ثروت، چالش مهاجرت منابع مالی و انسانی

برترین های سبک ووینام استان خوزستان انتخاب شدند

تاکید معاون سیاسی و اجتماعی فرماندار اهواز بر توزیع عادلانه تجهیزات ورزشی

دانشجوی 83 ساله دزفولی و تشویق افراد به تحصیل

معرفی دوره های مهندس دریانی

رییس پلیس پیشگیری فراجا به ایسنا خبر داد ورود پلیس به امنیت ساختمان‌ها/ شرط جدید برای صدور پایان کار

دادستان کل کشور بخشنامه حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و کالای ایرانی را ابلاغ کرد

بررسی وضعیت نانوایان شهرستان دزفول

درخواست 15 سازمان آمریکایی از بایدن برای حفظ برجام

به روز رسانی می‌شود زلزله‌ 5/6 ریشتری در بندر چارک هرمزگان/تیم‌های ارزیاب اعزام شدند

فرمانده یگان حفاظت اداره کل منابع طبیعی استان تهران خبرداد کشف بیش از 24 تن چوب تاغ در شهریار

بهادری جهرمی: اجرای طرح اصلاح اقتصادی، بخشی از تورم را کاهش می‌دهد

بررسی چگونگی و چرایی جلب توجه خیرین به حوزه ترویج کتابخوانی در کتاب بان رادیو فرهنگ

بررسی ابیاتی از شاهنامه به روایت دکترابراهیمی دینانی در «شب های فرهنگ»

رسانه چینی : ظهور کانال لجستیک بین المللی جدید در دریای خزر

تغییرات حداقلی در بازار سکه و طلا

نصب 211 مه‌پاش و احداث 107 استخر آب برای گاومیش‌های کرخه

بقعه ی شیخ اسماعیل قصری در دزفول منتظر قدوم علاقمندان به حافظ و مولوی

کوهنوردان ایرانی به قله آرارات در کشور ترکیه صعود کردند

اخذ مجوز دو رشته کارشناسی ارشد جدید برای موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی خوزستان