آخرین مطالب

یادداشت مهری کیانوش راد بر کتاب در مسیر پیامبری

مولانا و مسیر پیامبری فرهنگی - اجتماعی - خوزستان - تاریخ

مولانا و مسیر پیامبری

  بزرگنمایی:

یادداشت/ 

✍️مهری کیانوش راد 

*جزو یک رو نیست پیوسته به کل / 
ور نه خود باطل بدی بعث رسل .

برای بسیاری از مردم از گذشته ها ی دور تا کنون دشوار است ، که بپذیرند ، به یک انسان عادی از جانب خدایی نادیده و برای هدایت انسان  ، دستوراتی صادر بشود.
شما چه فکر می کنید، آیا در طول تاریخ :
خدا از طریق وحی ، انتخابگر پیامبران بوده است ؟
یا خدا و پیامبری ساخته ی ذهن و نیاز انسان است؟ 

نویسنده  ی کتاب مسیر پیامبری مدعی است ، که خدا ساخته ذهن انسان است و از جانب خدا هیچ دستوری برای بشر نیامده است و راه پیامبری بر همه گشاده است ، یعنی هرکس می تواند ادعای پیغمبری کند.

باید اعتراف کنم ، آغازگر بحث جدلی نیستم ، زیرا نویسنده حرف تازه ای را مطرح نکرده  است ، این نگرش ، سابقه ای دیرینه و تاریخی دارد . 
در کنار هر پیامبری ، کسانی بوده اند ؛ که به دلایلی مشابه ، وحی به پیامبران را انکار و پیامبران  را کسانی می دانسته اند ، که گاه با طرح  سخنان خود و یا با کسب علم از دیگران ، خود را صاحب وحی معرفی کرده اند .
 قرآن وظیفه ی پاسخگویی را در 
 طول تاریخ طولانی که از پیامبری آخرین پیامبر گذشته است ، به عهده گرفته است .
در طول تاریخ ، کسانی نیز پاسخگو بوده اند.
اما پرسشی ذهن مرا درگیر خود کرد ، باید پاسخی پیدا می کردم ؛
اگر هرکس می تواند مسیر پیامبری را طی و پیامبر باشد ، 
دنیا چه آشفته بازاری خواهد بود؟و پرسش مهم تر از آن این بود ؛ که کسانی که بزرگانی آنان را در حد پیامبری می دانستند ؛ چرا هیچ گاه چنین ادعایی نکردند ؟ 
  با خود اندیشه کردم ، بین انسان هایی که می شناسم، به چه کسی می توان استناد کرد ، که شایستگی ادعا کردن پیامبری را داشته باشد ؟
کسی بود ، که معرفت شناسی و انسان گرایی او جهان را خیره کرده است  و حجم عظیم  سروده های او اعجاب انگیز است . آن فرد ، کسی جز ، مولانا جلال الدین نمی توانست باشد.
در شرح مثنوی که به وسیله و قلم عابدین پاشا و منسوب به عبدالرحمان جامی ، برای نخستین بار در سال 1886 م ، 1286 ق به چاپ رسید، از زبان عبدالرحمان جامی در قرن نهم ، ملقب به خاتم الشعرا ، ادیب ، موسیقیدان و صوفی نامدار ایرانی و خلیفه ی طریقت نقشبندیه ،  در باره مولانا نقل می کند ، که : 

«آن فریدون جهان معنوی / 
بس بود برهان ذاتش مثنوی .
من چه گویم وصف آن عالی جناب/ 
نیست پیغمبر ولی دارد کتاب.»

دو قرن بعد ،  در قرن یازدهم ، فقیه ، محدث ، حکیم ، ریاضی دان ، معمار  و دارای بالاترین مقام منصب رسمی صفویه ، شیخ الاسلام شیخ بهایی ، با استفاده از ابیات عبدالرحمان جامی گفت: 

«من نمی گویم که آن عالی جناب / 
بود پیغمبر ، ولی دارد کتاب 
مثنوی او چون قرآن مدل / 
هادی بعضی و بعضی را مضل .»

پرسش من این بود :
چرا مولانا، ادعای پیامبری نکرد ؟ 
چرا مولانا چون بندگان ، تسلیم وحی محمد مصطفی بود ؟ 
مولانا چه دیدگاهی در باره مسیر پیامبری داشت؟ 

به دنبال این پرسش ها ، پاسخ هایی چهره نشان داد .

مولانا در مثنوی ، دفتر اول بیتی دارد ، که نشانگر اعتقاد او از «مسیر پیامبری»  است .

*جزو  یک  رو  نیست پیوسته به کل /
ور  نه  خود باطل بدی بعث رسل .

در این بیت  از یک طرف نظریه ی وحدت وجود را به نقادی می کشاند ، از سویی دیگر بعثت انبیا را از جانب خدا می داند و لاجرم وحی نیز از همان سوی جاری می شود که انتخاب پیامبری صورت گرفته است .
در توصیف وحی در فیه مافیه معتقد است : چون پیامبر مست شدی و بی خودْ سخن گفتی ، گفتی: قال الله.

آخر از روی صورت ، زبان او 
می گفت ، اما او در میان نبود .
گوینده در حقیقت حق بود ...
حق از صوت و حرف منزه است.
سخن او بیرون حرف و صوت است ؛ اما سخن خود را از هر حرفی و صوتی و از هر زبانی که خواهد روان کند ...

در کاروانسرا ها بر سر حوض ، مرد سنگین یا مرغ سنگین نهند ، از دهان ایشان آب می آید و در حوض می ریزد ، همه ی عاقلان دانند که آب از دهان مرغ سنگین نمی آید ، از جای دگر می آید .»
مولانا وحی را مانند آبی می داند که از  دهان پیامبر جاری  می شود .
از نظر مولانا همان طور که عاقلان می دانند ، زایش آب از مجسمه ی مرد سنگی یا مرغ سنگی نیست ، می دانند برخی سخنان پیامبران که نام وحی به آن سخنان اطلاق می شود ، با سخن عادی پیامبر  متفاوت و گوینده ی آن سخنان ، خالق است نه بنده .
به دلیل همین بینش است ؛ که مولانا با وجود همه دانایی و معرفت خویش ، ادعای پیامبری نمی کند و باور می کند ، که : 

*مطلق آن آواز خود از شه بود / 
گرچه از حلقوم عبدالله بود.

در نگاه و دل مولانا پیام آور وحی جایگاهی بس رفیع دارد ، به گونه ای که هیچ کس با او برابری نمی کند ، زیرا سخن از دوست دارد و رنگ و بوی او را به خود گرفته است .

در مثنوی دلیل پیامبری پیامبران را ذکر می کند ؛ که : 

*چون خدا اندر  نیاید در عیان / نایب حق اند این پیغمبران .
*نه غلط گفتم که نایب یا منوب/
گر،دو،پنداری، قبیح آید نه خوب.

 در فیه مافیه پیامبر را این گونه توصیف می کند : 
«پیغمبر عظیم متواضع بود ؛ زیرا که همه ی میوه های عالم ، اول و آخر بر او جمع بود ، لاجرم از همه متواضع تر بود...»
و در سروده های خود ، نهایت تعظیم را می کند ، که برگزیده ی خداست :

*ای رسول ما تو جادو نیستی /صادق و هم خرقه ی موسیستی.
*هست قرآن مر تو را همچون عصا / 
کفرها را در کشد چون اژدها .
*نام احمد چون حصاری شد حصین / 
تا چه باشد ذات آن روح الامین .
*گر نبودی کوشش احمد تو هم / می پرستیدی چو اجدادت صنم .

با توجه به دیدگاه مولانا باید گفت : 
مولانا میسر پیامبری را یک سویه می داند ، از سوی خدا به سوی گزیده ی بندگانش.

از نظر مولانا :
نه خدا مخلوق ذهن پیامبر است و  نه هر کسی می تواند ردای پیامبری را بر تن کند .
به دلیل همین باور است که پیامبر و البته همه ی پیامبران ، در دل و جان مولانا ، جایگاهی بس رفیع دارند .
نام احمد ، نام جمله انبیاست 

چون که صد آمد ، نود هم پیش ماست ./ انتهای پیام

# بهمن 1400


نظرات شما

admin-magz

گوهری

آفرین بر قلم نقادتان که جراحی می کند لایه لایه بررسی میکند ، مرهم می نهد و بهبود یافته و سلامت تحویل میدهد . باشد تا خانم وسمقی در کتابش تدبری دوباره داشته باشد .

۱۴۰۰/۱۱/۱۰

admin-magz

نوشین نجفیان

سلام مثل همیشه عالی و کامل. قانع کننده و محکم.

۱۴۰۰/۱۱/۱۰

admin-magz

آذین

سلام و عرض ادب هر بار که میخونم مطالب جدیدتری در ذهنم باز میشه برای تحقیق بیشتر، حقیقتا شما نویسنده و منتقد برجسته و توانمندی هستین که خدا رو برای وجودتون باید هزاران بار شکر کرد، الهی شکر برای داشتنتون❤🙏

۱۴۰۰/۱۱/۱۰

admin-magz

نوشین نجفیان

مثل همیشه عالی بود. * بسیار محکم و قانع کننده *

۱۴۰۰/۱۱/۱۰

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

آتش سوزی یک هتل در کربلا/ زائران ایران خارج شده و آسیبی ندیدند

سازمان ملل خواستار نابودی تسلیحات اتمی اسراییل شد

اعتصاب یک روزه روزنامه نیویورک تایمز

کاریابی‌های غیردولتی 10 روزه مجوز می‌گیرند

آغاز پیش‌فروش 4 محصول سایپا ویژه متقاضیان عادی و مادران

عاملان درگیری دسته جمعی در دزفول دستگیر شدند

بازسازی "سربطاق ابولعلا" از بناهای تاریخی در دزفول آغاز شد

ثبت نام کنکور کارشناسی ارشد آغاز شد

رابطه پرداخت حقوق و بهره وری چیست؟

سهم نامتوازن زنان در (اتاق)

انتظارات نامحرمان از شهرداری دزفول

حساب بانکی افراد بی حجاب مسدود می شود

جاماندگان سهام عدالت می توانند سود خود را دریافت کنند

پیش بینی نرخ تورم تا پایان سال 1401/کارشناسان چشم انداز اقتصاد ایران را چگونه می بینند؟

تکمیل بیمارستان «یا زهرا» دزفول نیازمند سه هزار و پانصد میلیارد ریال اعتبار است

پزشکیان: برای حل مشکلات باید اول انگ چسباندن‌ها را برطرف کنیم

وزیر بهداشت از مجلس کارت زرد گرفت

«عدالت مالیاتی» در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

هشدار سازمان غذا و دارو درباره داروهای "تلگرامی"و "اینستاگرامی"

نرخ بیکاری در دزفول 15.2 درصد است

رستوران و جواهر فروشی علی دایی پلمب شد.

پل ثبت ملی که فقط چهار پایه از آن باقی مانده!

اهدای عضو پس از مرگ کامل برای اولین بار در ایران و خاورمیانه

تقلبی بزرگ در بازار موبایل/قیمت نجومی موبایل به بهانه کاهش واردات

تداوم بارش برف و باران در شمال و جنوب کشور/ هشدار وقوع سیل برای 6 استان

دوپینگ پاییزی در بازار مسکن

یادداشت خواندنی ماتیوس در مورد تیم ملی آلمان

نارضایتی شهروندان صالح شهر از کنده کاری برخی معابر توسط اداره آبفا

معرفی کتاب « مسأله مدرسه»

اجرای طرح گردشگری آبی در دهکده گردشگری والفجر اندیمشک

سرمایه گذاری آسان تر در بازار طلا

مغز ما چه میزان اکسیژن مصرف می‌کند؟

قیمت خودرو امروز 13 آذر 1401/عاملی برای کاهش قیمت خودرو وجود ندارد!

«ملا نصرالدین» ثبت یونسکو اهل کجاست؟

خانه تاریخی گلچین دزفول احیا شد

مصاحبه اختصاصی با خانم دکتر ملیکا ملک آرا با موضوع اهمیت بیمه صادراتی برای فعالین اقتصادی

یک آمار رسمی از فیلم‌های متقاضی جشنواره بین المللی فجر

اقدام به‌ خودکشی یک دانشجوی دانشگاه تهران

اندازه‌گیری سطح گلوکز روده با کمک یک حسگر بلعیدنی

دو مرکز خدمات جامع سلامت در سردشت و شهیون دزفول در حال ساخت است

سقوط ایران در رنکینگ فیفا

گام هم دستوری می شود؟

معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست خبر داد زایمان غیرمنتظره یک یوز در فصل پاییز

آغاز عملیات احداث نیروگاه اتمی «کارون» در دارخوین

تاکید امیرعبداللهیان بر نقش بورل در دور نگه داشتن اروپا از هیجانات غیرسازنده

مینو محرز: متوسط سن ابتلا به ایدز در کشور به 25 سال رسیده است

بازدید هیت ریسه نظام مهندسی استان خوزستان از موزه مردم شناسی کرناسیون دزفول

عباس عبدی، تحلیلگر مسائل سیاسی اجتماعی: نباید صدای مردم را به بخش خاصی از مردم تقلیل داد

موضع وزیر کار درباره قراردادهای سفید امضا

رئیسی: حضور بیگانگان در منطقه امنیت‌ساز نیست/‌السودانی: ملزم به پرداخت مطالبات ایران هستیم