آخرین مطالب

پیامی اخلاقی نهفته در رمانی جهانی

پیامی اخلاقی نهفته در رمانی جهانی فرهنگی - اجتماعی

پیامی اخلاقی نهفته در رمانی جهانی

  بزرگنمایی:

عضو هیأت علمی دانشگاه بیرجند گفت: جانمایه رُمان اخلاق­مدار «بینوایان»، این است که انسان‌دوستی، عشق و خوش بینی می‌تواند راه نجات انسان­‌ها از تلخی و دشواری روزگار باشد.

 محمدامین ناصح، عضو هیأت علمی دانشگاه بیرجند در یادداشتی بر کتاب مشهور «بینوایان» نوشت:

کتاب ترجمه شده «بینوایان»، معروف‌ترین اثر نویسنده شهیر فرانسوی ویکتور هوگو است که در اوایل دهه 1860 میلادی به چاپ رسید. این رمان پنج جلدی، با قریب 2000 صفحه در ردیف طولانی‌ترین آثار ادبیات داستانی جهان است. این کتاب خیلی زود مورد توجه محافل ادبی قرار گرفت و به زبان‌های متعددی ترجمه و در نقاط مختلف دنیا منتشر شد. نخستین بار حسینقلی مستعان بود که این اثر را به طور کامل به فارسی برگرداند. اگر بخواهیم از چند واژه کلیدی به عنوان مضمون این کتاب ماندگار یاد کنیم باید به مفاهیمی چون انسان‌دوستی، نیکی، مدارا، عشق و شفقت اشاره کنیم. از ویکتور هوگو علاوه بر رمان‌ «بینوایان»، آثار دیگری چون «گوژپشت نتردام»، «آخرین روز یک محکوم» و «مردی که می‌خندد» نیز به یادگار مانده است.

رمان‌ «بینوایان» یکی از محبوب‌ترین و پرخواننده‌­ترین کتاب‌های جهان است. اغلب متولدین اواخر دهه 40 و اوایل دهه 50 شمسی، بی­ گمان این رمان مشهور را بارها از تلویزیون در قالب پویانمایی یا فیلم سینمایی تماشا کرده­اند. در این اثر برجسته بین­‌المللی، مردی میانسال و فقیر موسوم به «ژان­والژان» شخصیت اصلی رُمان است که به دلیل نداری و فقر، لاجرم قرص نانی سرقت کرده و به آن جهت سال­‌ها زندانی کشیده است و اکنون در آستانه یک دگردیسی مثبت شخصیتی، می‌خواهد به جامعه بازگردد و در آن زندگی کند؛ اما مأموری به نام ژاور، به‌عنوان ضابط قانون، با این تصور که وسوسه دزدی خواه‌ناخواه دوباره به سراغ ژان والژان خواهد آمد، بیمارگونه مراقب اوست تا مجدداً وی را به کنج زندان افکند. مأمور قانون به خیال خود می‌خواست طبق قوانین جاری در کشورش عمل کند؛ چون در جهان­بینی او شخص مأمور، معذور است.

از سویی هیچکس حاضر نبود به فردی سابقه­‌دار مانند ژان والژان جا و پناه بدهد. او در اوج ناامیدی، گرسنه و درمانده به طور اتفاقی به کلیسا و نزد کشیش می‌رود. پدر روحانی به او پناه می‌دهد؛ اما ژان­والژان که بدون دارایی و شغل و خانه است، نگران گذران روزهای آینده خویش است و با این فرض که اموال کلیسا لزوماً متعلق به فرد حقیقی خاصی نیست، از کلیسا دزدی کرده و فرار می‌کند. پلیس در بین راه ژان­والژان را دستگیر

می­‌کند و به کلیسا می‌برد. کشیش در پاسخ به این پرسش پلیس که آیا ژان­والژان دزدی کرده است یا نه، بزرگوارانه دروغی مصلحت­‌آمیز به زبان جاری می‌­کند که:

«این اجناس نفیس را خودم به او بخشیدم.» همین جانبداری اخلاقی آن کشیش از ژان­والژان خطاکار، تأثیر زیادی بر او می‌گذارد و عمیقاً باعث دگرگونی شخصیتی وی می‌شود. پس از آن، ژاور (بازرس پلیس) هر کاری می‌کند که ژان­والژان را در دام کج ­رفتاری دیگری گرفتار کند؛ موفق نمی‌شود. در طول رمان، خواننده مدام به دنبال آن است که بداند آیا ژان­والژانی که ابتدا به خاطر گرسنگی، یک قرص نان دزدیده بود، دوباره دزدی خواهد کرد؟ رفتار بامحبت و پدرانه کشیش، تأثیر زیادی بر شخصیت او و زندگی‌اش می‌گذارد تا جایی که فطرت درونی و وجدان خفته­اش بیدار می­ شود و مانع از انحراف مجدد او از مسیر راستی می‌­گردد.

بعدها در ادامه حوادث رُمان ارزنده «بینوایان» شاهد هستیم که همان ژان­والژان خطاکار، مورد عنایت الهی قرار گرفته، جایگاهی به دست می‌­آورد و حامی محرومان می­‌شود و به­‌طور ویژه، دختربچه یتیمی موسوم به «کُزت» را مورد حمایت مادی و معنوی خود قرار می‌­دهد و در زندگی او همچون پدری دلسوز نقش ­آفرینی می‌­کند.

جانمایه این رُمان اخلاق مدار این است که انسان‌دوستی و عشق و خوش­بینی می‌تواند راه نجات انسان­‌ها از تلخی و دشواری روزگار باشد. حتی در انتهای داستان، ژاور (مأمور سخت­گیر قانون) چار دگرگون شخصیتی شده و متوجه می­‌شود که به خاطر رفتار برخی از حاکمان فرانسه و نیز آموزش­های اداری متعصبانه و کور، انسان­هایی چون او به سختگیری بیش از حد بر مردم مجبور می­‌شوند. او در پایان داستان به خاطر سوء رفتارهایی که در طول خدمتش با مردم عامی انجام داده بود گرفتار عذاب وجدان می­‌شود؛ تا جایی که عملکرد گذشته خود را نمی­‌تواند ببخشد و معترف است که "چرا من بیچاره باید تاوان اشتباه حاکمان را پس بدهم و با هموطنانم دشمن باشم؟".

در جریان حوادث رُمان، خواننده درمی‌یابد که اگر ژان­والژان در مسیر زندگی متحول شد به خاطر آن بود که پدر روحانی با درک شرایط او و دوراندیشی از مخاطرات آتی وی، سرقت او را از کلیسا نادیده گرفت و بزرگوارانه وی را بخشید. رفتار پدر روحانی از ژان­والژان یک انسان سلیم ساخت. روایات بسیاری از این نوع سلوک بزرگ­منشانه توأم با تساهل مثبت در دین اسلام نیز سراغ داریم که بیانگر تأثیر رأفت و گذشت و مدارا در جامعه است.

به علاوه در ادبیات غنی فارسی نیز بازگشت نتیجه رفتار نیک انسان به خودش مورد توجه قرار گرفته است: بشنو از پیر خرابات تو این پند/ هر دست که دادی به همان دست بگیری.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

بیمارستان هندیجان خالی از بیماران کرونایی

پادکست ادبی صبح ملت ویژه برنامه ی بزرگداشت حکیم خیام نیشابوری منتشرشد

ورکشاپ آموزشی نویسندگی به مناسبت چهارم خرداد در دزفول برگزار خواهد شد

رأی مجلس به شفافیت؛ ساز و کار مشخص شد

مسیر مبهم حضور بیرانوند در پرسپولیس

چند رباعی تقدیم به خیام/شاعر لحظه های گذران زندگی

چه کسانی و تا چه زمانی می‌توانند برای یارانه ثبت‌نام کنند؟

واردات خودروی اقتصادی به جای خودروی گران قیمت و تجملاتی

“فردوسی و شناخت هویت ملی” در « هفت اورنگ» رادیو فرهنگ

پخش «رقص گیسو » به یاد فریدون حافظی در رادیو فرهنگ

تلف شدن دومین توله یوز/علت مرگ در دست بررسی است

نتیجه اولیه آزمون کارشناسی ارشد 1401 دهه آخر خرداد اعلام می شود

گروگانگیری خونین در ایلام؛ 4 نفر کشته شدند

کاهش آب ورودی از دجله و فرات به تالاب‌ها عامل شکل‌گیری توده‌های گرد و غبار

ممانعت از ورود یک‌ محقق ایرانی-کانادایی به آمریکا

معاون استاندار تهران اعلام کرد: تعطیلی مدارس استان تهران/ دانشگاه‌ها و ادارات باز خواهند بود

اولین روز رقابت داوطلبان صندلی‌های ارشد آغاز شد

🇮🇷 به مناسبت 4 خرداد روزمقاومت و پایداری _ روز دزفول : (28 اردیبهشت لغایت 4 خرداد 1401)

همایش بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی در دزفول برگزار شد

برگزاری کمیسیون فرهنگی، اجتماعی شورای اسلامی شهر دزفول

مرز استانهای چهارمحال و بختیاری و خوزستان لرزید

دانشکده علوم قضایی شوشتراهاله ابهام

اسم و فامیل با " خ "

کمیسیون اصل 90 مجلس پیگیر دانشکده علوم قضایی شوشتر /آیا از انتقال این دانشکده جلوگیری می شود؟

روسیه از شورای کشورهای دریای بالتیک خارج شد

در جریان آغاز عملیات اجرایی 100 هزار واحد مطرح شد انتقاد رئیس‌جمهور نسبت به روند اجرای پروژه نهضت ملی مسکن

امروز آخرین مهلت دریافت کارت آزمون ارشد/آغاز رقابت داوطلبان از فردا

رئیس قوه قضاییه: کوتاه کردن فرآیند دادرسی یک ضرورت غیرقابل کتمان است

فشار خون چگونه بالا می رود ؟

یارانه کمک معیشتی به حساب متقاضیان بازبینی دهک بندی واریز شد

از امروز به مدت یک هفته اجرا می‌شود اولین فروش خودرو در سامانه یکپارچه/عرضه 30 خودرو از محصولات خودروسازی دولتی و خصوصی

قدردانی بلینکن از قطر برای «نقش سازنده» آن در دیپلماسی با ایران

درمان با بوی اسکناس!

قالیباف قانون تغییر ساعت رسمی کشور را ابلاغ کرد

خرید یک میلیون و 800 هزار تن گندم از گندمکاران

هشدار جدی مخبر به 《سوءاستفاده کنندگان و گرانفروشان 》

پیدا شدن پیکر دو نوجوان غرق شده در رودخانه "کلش طالشان "رشت

آدم های سمی

نمایش فیلم‌های برگزیده برای کودکان و نوجوانان در «روز پویانمایی»

ماجرای ناپدید شدن تپه های باستانی دزفول چه بود؟

سازمان امور مالیاتی اعلام کرد آغاز تفکیک حساب‌های تجاری و شخصی از خردادماه

خطیب‌زاده: چند قدم جلوتر از قبل از سفر مورا به تهران هستیم/ منتظر تصمیم سیاسی واشنگتن هستیم

حمله سالانه سگ‌ها به 200 هزار ایرانی

کرونا کم شد، 5هزار پرستار را بیکار کردند

با دستور رییس جمهور صورت گرفت واریز کمک معیشتی ماه اول به حساب همه متقاضیان

افتخار فرج مدیرخانه مطبوعات خوزستان شد

هشدار نارنجی ؛ تاثیر توده گرد و خاک خارجی بر خوزستان

" منطقه امن" در شمال سوریه ؛ پروژه ای خطرناک برای منطقه

آغاز 158 پرواز حج از 17 فرودگاه کشور از 22 خردادماه

آیت‌الله فاطمی‌نیا، استاد اخلاق به ملکوت اعلی پیوست.