آخرین مطالب

گفتگو با متولی قمش مؤمنون اثر شگفت انگیز تاریخی در دزفول

" قمش "شگفت انگیزترین جاذبه ی گردشگری دزفول فرهنگی - اجتماعی - خوزستان - جاذبه گردشگری دنیا - صدای مردم

" قمش "شگفت انگیزترین جاذبه ی گردشگری دزفول

  بزرگنمایی:

میراث گرانقدر/گفتگو با سعید قلیان متولی قمش در دزفول

در قسمت اول با سعید قلیان جوان خوشنام و خستگی ناپذیر اهل دزفول در اقدامش جهت احیا قمش ها که یک سازه ی دستکند و منحصر به فرد در دزفول هستند با انگیزه ی ایشان و چگونگی آغاز کار و کمک های مردمی و موانعی که سر راه کارش بود  به گفتگو نشستیم که مخاطبان عزیز می توانند مطالب مطرحه شده را با لینک    پیگیری نمایند ،  و اکنون
قسمت  اول


قسمت دوم : هدف پیشینیان از حفر قمش و ویژگی های آن

در ادامه ی گفتگوی سعید قلیان با صبح ملت ایشان به سوال خبرنگار ما که آیا برآوردی از میزان خاک برداری و  .... دارید و آیا  از ابتدا می دانستید که با چنان حجم عظیمی از خاک و دوغاب روبرو خواهید شد ؟

قلیان می گوید : به قول معروف مثل هندوانه ی در بسته می ماند، هیچگونه تصور اولیه ای از کل کار نداشتیم چه برسد به اینکه بدانیم با چه حجم عظیمی از گل و لای و خاک و آهک روبرو می شویم .کلا از حد فاصل سربطاق های ابوالعلا ، مؤمنون ، عاملی و آقامیر  و دریچه ها مربوطه  تا کنون  3200متر مکعب خاکبرداری داشته ایم این حجم عظیم را با کمپرسی از کوچه  ی تنگ 6 متری عبور دادن کار سخت و طاقت فرسایی بود. سر و صدای بارجمع آوری و بار کردن این همه خاک و سنگ و گردو خاکی که بر می خیزد صدای حرکت کمپرسی واقعا همسایه ها را به زحمت می اندازد و ما بسیار شرمنده ایم . اما همسایه ها ما را با لطف ، تحمل ،همکاری و حتی تشویق خود  شرمنده تر می کنند.

پرسیدم " آقای قلیان در بازسازی سر بطاق و قمش چه معیارهای را مد نظر داشته است ؟"

سعی ما بر این بوده که  سربطاق ها و قمش را از خوون کاری ها تا نقوشی که زمانی بکار رفته به همان شکل اصلی بازسازی کنیم تا بدین صورت پیشینیه ی تاریخی آن را حفظ کرده و آن را به همان صورت اولیه عرضه کنیم .

 مثلا درب سر بطاق را از چوب کُنار که در گذشته های دور مورد استفاده ی قرار می گرفته بکار برده ایم و حتی تا آنجا که مقدورمان بوده از آجرهای خودِ قمش که با دقت و وسواس از زیر خاک بیرون کشیده شد کار بازسازی را به انحام رساندیم .به جرئت می توانم بگویم که تمام آجرهایی که استفاده کرده‌ایم در سر به طاق چوقابفون از آجرهای قدیمی بوده‌ که از داخل خاک برداری جمع آوری نموده ایم و ازهیچگونه آجر تازه ای استفاده نشده است

قلیان در ادامه ی این گفتگو به این سوال صبح ملت که "هدف پیشینیان از حفر قمش ها چه بوده است ؟"

چنین پاسخ دادند که سطح رودخانه دز نسبت به شهر دزفول و زمین های کشاورزی وسیعی که دراطراف شهر قرار دارد پایین‌تر است، بدین دلیل مردم نمی‌توانستند از آب فراوان این رودخانه جهت آبیاری زمین‌های کشاورزی استفاده کنند. برای رفع این مشکل و برای این که آب رودخانه برای مصارف خانگی براحتی در دسترس مردم  قرار بگیرد قمش ها بوجود آمدند .

 برای این کار دالانی را در زیرزمین حفر کرده و با یک شیب بندی بسیار ملایم آب را از نقطه بالادست رودخانه  به سمت زمین های پایین رودخانه هدایت می کرده اند. این روش آنان را قادر می ساخت تا 1200 هکتار از زمین‌های کشاورزی پایین رودخانه را آبیاری کنند.

متولی قمش های دزفول در ادامه به نکته ای که به بیان ایشان حائز اهمیت است چنین اشاره می کند، نمونه ی سنگ در دزفول درکمتر شهری قابل ر‌ویت است. این نوع سنگ که به کنگلومرا معروف است دارای ساختاری سخت و محکم است. به این دلیل کانال عمیق(قمش) ، شوادون ، قمش  و سربطاق هایی که حفر شده اند از خطر ریزش در امان هستند.

قمش در مسیر گذرش از درون شهربه وسیله 13 راه وررودی به نام سربطاق در دسترس مردم قرار می گرفت.اسامی این سربطاق ها  معمولا به نام محله و یا شخصیت برجسته ی ساکن آن محله بستگی داشت.

هر سربطاق حدود 4تا5 نفر سقا داشت ، سقاها آب را با مشک و یا مسقنه بالا می آوردند . برخی که تمکن مالی داشتند آب را خریداری می‌کردند .تفاوت درجه حرارت هوا در این سر بطاق ها تا 30  درجه می رسیده است به طوری که درتابستان بسیار خنک و در زمستان گرم بوده اند .

قلیان در توضیح واژه جا مَندی که در ارتباط با قمش ها و شوادون ها  بسیار شنیده می شود چنین می گوید :در قمش ها مکان هایی مسطح به نام  جا مَندی  تعبیه می کردند  تا زمانی که سقا با مشک پراز آب از پله ها بالا می‌آمده برای رفع خستگی و آسودگی از بار سنگین مسقنه ی مسی لبریز  از آب استراحتی کرده باشد .

شخصی که مامور لایروبی قمش ها بوده سوار بر اسب  از داخل قمش رد می شد و هرکجا سرش به سقف قمش برمی خورد مباشررا تنبیه کرده و مباشر،کارگران را مجبور می کرد دوباره دست به کار شده تا کوتاهی سقف آن قسمت رفع گردد این همه دقت به این دلیل بوده تا نکند لایه لایروبی همانگونه بماند و شدت آبی که با کمترین تبخیر و بدون این که آفتاب بر آن بتابد جهت آبیاری  به زمین‌های کشاورزی از سمت پایین  دست می‌آمده مقدار و فشارش کم شود.

 می پرسم "با چه مشکل حادی در زمینه ی حفر تونل ها روبرو شدید ؟ "

سعید قلیان خنده ای می کند و می گوید :همانگونه که مرحوم پدرم اشاره کرده بودند متاسفانه رها سازی چاه های دستشویی منازل در قمش بود. پس از این که قمش ها عملا کارآیی خود را از دست دادند به مرور زمان برخی ازمردم ،چاه فاضلاب خانه ی خود را در قمش رها کرده بودند. بیشترین زحمت کار در همین قضیه بود .هر گاه به هنگام لایروبی با چنین اتفاقی مواجه می شدیم کارمان در می آمد.

 به سراغ منازل مورد نظررفته و بعد از بیان هدف مان و توجیه صاحبخانه و اخذ اجازه ازآنان با هزینه ی شخصی ورودی چاه دستشویی منزل مورد نظررا مسدود کرده و در مکان مناسب دیگری در دورتر از محل قمش چاه فاضلاب جداگانه ای را برای منزل مورد نظرحفر می نمودیم .

با همه ی این تلاش ها بخاطر نارضایتی صاحبخانه های برخی از منازل که در ابتدا ماجرا را نمی دانستند، با برگه ی اختیاریه از سوی سازمان های مربوطه  مبنی بر ایجاد مزاحمت برای مردم مواجه شدیم، که الحمدا..با اطلاع از اهداف ما ختم به خیرشد. / صبح ملت

پایان قسمت دوم / منتظر قسمت پایانی این گفتگوی جالب باشید .

مریم مفتوح

گفتگو_متولی_ قمش_ مؤمنون-جاذبه_گردشگری_ ساسانیان_عیلامیان_سعید قلیان_مفتوح_دزفول_
































نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

اولین دستورات بایدن؛ بازگشت به سازمان بهداشت جهانی و توافق پاریس

رییس جامعه هتلداران خبر داد شکایت به دیوان عدالت و تعطیلی بیشتر هتل‌های مشهد

کمیسیون تلفیق تصویب کرد؛ افزایش 25 درصدی حقوق و مزایای کارکنان دولت در سال آینده

مدیرکل صنایع نساجی، پوشاک و سلولزی وزارت صمت: 15 میلیون یورو الیاف از کشور صادر شد

چهاردهمین پویش ره سلامت با حضور مسئولین در استان هرمزگان

معرفی برترین‌های دو و میدانی کارگری بانوان کشور در اهواز

توسعه پالایشگاه گاز بیدبلند بهبهان نیازمند یک میلیارد دلار

رئیس هیات بسکتبال استان: نباید از تیم خانه بسکتبال خوزستان انتظار قهرمانی داشت / پیشکسوتان یاری نکردند

رئیس علوم پزشکی اهواز مطرح کرد جزئیات جدید از ابتلا به هپاتیت A در روستای "لالب" باغملک

2 سیارک عظیم‌الجثه در حال نزدیک شدن به زمین هستند

رونالدو بهترین گلزن تاریخ فوتبال شد

معاون استاندار تهران اعلام کرد انتقاد از عملکرد سازمان محیط زیست در زمینه تولید/روند کاهشی قیمت تخم مرغ از دیروز

ایران از لحاظ منابع گاز در جهان اول است/ دنیا به نفت و گاز ایران نیاز دارد

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در توئیتی نوشت: برگزاری نمایشگاه کتاب مجازی تهران فرصت جدیدی برای صنعت نشر ایجاد می‌کند

♦️خریداران مسکن غیب شده‌اند...

🔵لزوم توجه بیشتر به استان خوزستان/ عملیاتی شدن نظام جامع جذب و نگهداشت نیروی انسانی در خوزستان با توجه به کمبود شدید نیروی آموزشی در استان

معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت ورزش و جوانان: 70 درصد اعتبارات فدراسیون‌‌ها پرداخت شد

معاون امور صنایع وزارت صنعت، معدن و تجارت: تخصیص 10 میلیارد دلار ارز برای حمایت از تولید

🔺خبر بد برای مردم دنیا و دنیای پزشکی

تولد نوزاد 680 گرمی در بیمارستان بهار شاهرود(سمنان)

جو بایدن به عنوان چهل و ششمین رییس جمهوری آمریکا سوگند خورد

*ایجاد 150 شغل مستقیم در فولاد پارس هفت تپه / بهره‌برداری از سیستم غبارگیر شرکت *

مجموعه مصاحبه های با موضوع گویش دزفولی قسمت اول

بیشترین آمار ابتلا به کرونا در شرق اهواز مربوط به کدام مناطق است؟

مراسم تشییع شهید تازه تفحص شده دوران دفاع مقدس در دزفول

ابتلای 17 نفر به هپاتیت A در روستای لالب باغملک

نتایج پورموسوی خیره‌کننده است / باید مراقب دلالان و باج‌گیران بود

استاندار خبر داد افزایش 2 برابری بستری‌های کرونا در خوزستان / بروز بیماری اسهالی در 2 شهرستان

استخدام مدیر شبکه‌های اجتماعی برای دفاع از "ایلان ماسک"!

«دانش سنتی لنج‌سازی و دریانوردی ایرانیان در خلیج فارس» را در فهرست میراث معنوی در خطر یونسکوقرارگرفت

دکتر واعظی در حاشیه جلسه هیات دولت: تاکید بر نقش حمایتی دولت از بازار سرمایه و بورس

وزیر بهداشت: برخی هنوز بی‌توجهی و لجبازی می‌کنند

دکتر روحانی در جلسه هیات دولت: دو پیروزی بزرگ ملت ایران؛ 99 قمری

اعلام‌جرم دادستانِ قوه‌قضاییه علیه وزیر ارتباطات به‌دلیل عدم‌اجرای حکم فیلترینگ‌ اینستاگرام

وزیر اقتصاد در آستانه استعفا

دخالت های شخص رئیس جمهور، دلیل نابسامانی بورس

اختصاص اعتبارات عمرانی وزارت نفت با پیگیری های دکتر علیرضا ورناصری

یکم الی هفتم بهمن ماه پویش ملی مبارزه با سرطان

آیا مردم در جشنواره فیلم فجر شرکت خواهند کرد؟

شرکت دانش بنیان خوزستانی رتبه برتر کشور را کسب کرد

🔺تلاش فرماندار شهرستان شوش برای خانه‌دار کردن خبرنگاران شوشی

ابتلای نیمی از رانندگان اتوبوس‌های شهری اهواز به کرونا

نخستین محموله گاز بیو‌دی‌اکسیدکربن خوزستان به عراق صادر شد

نقلدونی در تزئینات معماری

ضرورت گسترش همکاری‌ها در حوزه فناوری‌های نوین/انتقال تجربیات پارک‌های فناوری به سوریه

کمک 100 میلیون پوندی به دانشگاه آکسفورد برای نجات جان انسان‌ها

هفته نامه رامهرمز شماره 131

کشف سیاره‌ای که 10 برابر سبک‌تر از مشتری است

رونمایی از 12 محصول فناورانه در کارخانه نوآوری "های‌وی"

عرضه فن‌های تهویه هوای تونل متروها از سوی دانش بنیان‌ها