آخرین مطالب

سقا در گویش دزفولی

سقا در گویش دزفولی فرهنگی - اجتماعی - خوزستان - جاذبه گردشگری دنیا - صدای مردم

سقا در گویش دزفولی

  بزرگنمایی:

*اُوْ آر*

عنوان : سقا 

تاریخ عکاسی : 1349 شمسی رودخانه دزفول

مجموعه عکسهای استاد سیدمحمدعلی امام

در گویش  دزفولی به سقا یعنی کسی که آب را بوسیله ی مشک یا مَسقِنَّه   از رودخانه دز  (سَر اُوْ )  حمل کرده و به درِ خانه های مردم می رسانده  
*اُوْ آر*  (OR) [  آب آور ]  می گفتند .

در کتاب فرهنگ زبان و گویش دزفولی نوشته ی نصراله نجات علی :  اَو (ow) : آب  
و 
اُو آر (ow-ar):سرپرست خانواده ،
آمده است  .  اگر چه برخی محققین  از جمله احمد افشاریان زاده  بر لفظ   اُو آر (ow-ar): به معنای  سرپرست خانواده اشکال  وارد آورده و  واژه  (نُون دِرار ) و یا  (نُون بِیار ) را به معنای  سرپرست خانواده  می دانند . 

ایشان در مثالی  آورده است که در گویش دزفولی خطاب به کسی که سرپرست خانواده بوده این لفظ را به کار می برده اند ( فِلِونی نُون دِرارِ خُونَس )
یعنی به کسی که  تامین مایحتاج خانواده به عهده او هست و مخارج خانواده را تأمین می کند نُون دِرارِ  می گویند . 

  اما در نبود سیستم لوله کشی در قدیم  برخی از مردان به شغل سقایی مشغول بودند ، این مردان با استفاده از مشک و مسقنه  آب  را از رودخانه بار الاغ حمل  کرده و به در خانه ها جهت مصارف روزانه  می رساندند و مزد خود را دریافت می کردند . به این مردان ( اُو بیار ) هم می گفتند 

  تا جایی که نام خانوادگی برخی از این افراد به همان نام باقی ماند و با  لقب آبیار  معروف شدند . البته بودند زنانی هم که آب را از رودخانه دزفول برای مصارف روزانه شان به خانه می آوردند . اما شغل شان محسوب نمی شد بلکه زنانی که منزل شان در نزدیکی رودخانه قرار داشت به جهت صرفه جویی در مخارج خانواده و به عنوان کمک رسانی به همسر خود به  این امر همت می گماردند . این زنان برای حمل آب ، مرکبی در اختیار نداشتند و معمولا بر روی شانه و یا کمر خود مسقنه ی سنگین که جنسش از مس بود  و یا مشک را حمل می کردند . که انجام این کار به طور مداوم از امور سختی بود که زنان خود بر عهده می گرفتند و یاری رساندن به خانواده را از وظایف مسلم خود می دانستند .

  همچنین  افشاریان زاده در مثالی دیگر  به یک بیت از نوحه های قدیمی که بگویش دزفولی ایراد می شده ،  اشاره می کنند .
در این نوحه می خوانیم 

   بَعدَه عباس  علمداری  نِی             سی یتیمون دِگَه اُو آری  نِی 

ترجمه : بعد از عباس  علمداری نیست          برای یتیمان  دیگر آب آوریی نیست ( کسی نیست که آب بیاورد)


تصویر:  سقا 1349 شمسی /مجموعه عکس های مرحوم استاد سید محمد علی امام 

تنظیم و متن  :مریم مفتوح 
یکشنبه 27 مهر 99 /دزفول


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

بهداشت و امنیت روانی خانواده در شرایط کرونایی ( شماره 4)

درخشش تیم پژوهشی علمی رامهرمز در مسابقات جهانی لهستان

یادادشت محسن بشمه درباره ساختارهای قومی و هویت ملی

درمانگاه موسسه خیریه چهارده معصوم دزفول افتتاح شد

فیلمبرداری فیلم سینمایی (چشم های بی سرمه) به نویسندگی و کارگردانی حسین گنج خانی و تهیه کنندگی علیرضا نظارت در همدان کلید خورد.

گوجه فرنگی کیلویی 15 هزار تومان!

نمکی: کجای دنیا وزیر بهداشتش التماس می‌کند؟

قدردانی مقام معظم رهبری از نیروی انتظامی

معرفی کتاب دزبانان در رادیو سراسری فرهنگ با تاکید بر لزوم احیای صنعت نیلسازی در دزفول

علت استحکام و ماندگاری پل باستانی دزفول

کَت‌ها و سازه‌های حاشیه رودخانه دز نیازمند ساماندهی

در گام دوم طرح رصد سیستمی زنجیره فولاد صورت گرفت؛ ابلاغ ثبت اطلاعات محصولات طویل فولادی در سامانه جامع تجارت

مدیرکل راه و شهرسازی استان اردبیل خبر داد: مشکلی در تامین زمین طرح اقدام ملی مسکن نداریم

وزیر فرهنگ و ارشاد سلامی در جلسه شورای فرهنگ عمومی: بخش قابل توجهی از عوامل موثر در موضوع جمعیت، فرافرهنگی است

سخنگوی دولت در نشست خبری؛ رفع محدودیت‌های تسلیحاتی دستاوردی مهم است

تاریخ آغاز لیگ برتر تغییر کرد

آغاز نهمین دوره از مسابقات کتاب خوانی مرکز فرهنگی و موزه دفاع مقدس دزفول

موسی شاعری:اختصاص ٧٠٠میلیارد ریال به مدیریت آبهای سطحی نقاط بحرانی اهواز

ماجرای عروسک های زشت تلویزیون چه بود؟

نادری: تخلفات وحشتناکی در استانداری یکی از استان‌های جنوبی کشور رخ داده است

در نشست با نمایندگان جوان مجلس قالیباف: در جنگ تمام عیار اقتصادی باید مراقب هر تصمیم‌ و اقدام باشیم

پیوستن وینگر از استقلال تهران به نفت مسجدسلیمان

فردای استیضاح روحانی چه خواهد شد؟

پیام آرش قنبری فرماندار شهرستان رامهرمز بمناسبت هفته وقف

​​​آیا تغییرات مدیریتی منجر به تحول می گردد

سه تن از کارمندان بانک مسکن مسجدسلیمان درگیر ویروس منحوس کرونا شدند

انجام خلع ید شکر نیشکر هفت تپه با جدیت پیگیری می‌شود.

دکتر علیرضا ورناصری مهمان دکتر کلانتری معاون رئیس جمهور شد

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: از عملکرد فرهنگی دولت دفاع می‌کنم

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پیامی به جشنواره موسیقی جوان : جشنوارۀ ملی موسیقی جوان، امید به آینده موسیقی ایران است

تلاش 10 ساعته برای نجات جان گردشگران گرفتار شده در منطقه آبشار شوی دزفول

کشف تأثیر هورمون گرسنگی بر حافظه!

کروناویروس 9 ساعت بر روی دست زنده می‌ماند

دریادار خانزادی:تحریم های تسلیحاتی را برای نیروی دریایی یک شوخی می دانیم

اولین جلسه مشترک بررسی شرایط بازار به ریاست رئیس مجلس برگزار شد قالیباف: پای کار باشیم و مردانه برای منافع مردم تلاش کنیم

ماجرای این 23 نفر

صدور چک در وجه حامل ممنوع شد

هویت معلم فرانسوی و مرد چچنی که سر او را برید فاش شد

نعمت احمدی، حقوقدان از برگزاری دادگاه جرم سیاسی‌اش به «اعتماد» می‌گوید توقع تبرئه داشتم

فرماندار دزفول: گردشگری سردشت، ظرفیتی بکر برای سرمایه گذاری است

پیام تبریک وفاق دزفول بزرگ بمناسبت حلول ماه ربیع الاول

بهداشت و امنیت روانی خانواده در شرایط کرونایی

وزیر راه و شهرسازی پاسخگوی دکتر علیرضا ورناصری و اعضای کمیسیون عمران و برخی نمایندگان مجلس خواهد بود

یک سبد انجیر 5

هفت اشتباه رایج مادران

کارگران بیکار شده شهرداری اهواز همچنان در انتظار بازگشت به کار

کمردرد به علایم کرونا اضافه شد

تشنجی که اورژانس دزفول را به چالش کشاند

سخنگوی هیات منصفه جرائم مطبوعاتی و سیاسی: هیات منصفه نعمت احمدی را مجرم دانست

استاندار:محورهای رامهرمز_خیرآباد غیزانیه_ایذه چهار خطه می‌شوند