آخرین مطالب

«قرنطینه در عهد قاجار»

«قرنطینه در عهد قاجار» اجتماعی - تاریخ

«قرنطینه در عهد قاجار»

  بزرگنمایی:

«قرنطینه در عهد قاجار»

وبا بلای جان ایرانیان بود و هر از گاهی در گوشه‌ای از ایران در ابعاد محلی یا سراسری تازیانه‌های مرگبارش مردم را به خاک سیاه می‌نشاند. 

بیماری هر جا می‌رسید تارومار می‌کرد و به دهستان و شهری دیگر می‌تاخت. 
از زمان امیرکبیر اطلاع‌رسانی دربارۀ وبا آغاز شد. 
در روزنامۀ وقایع اتفاقیه درباره‌اش مطلب نوشته می‌شد و جزوه‌ای با عنوان «قواعد معالجۀ وبا» در اختیار روحانیان و کدخدایان گذاشته شده بود. 
او همچنین برای اجرای قاعدۀ «گراختین» (همان قرنطینه) دستوراتی داد.

برای مثال دستور امیرکبیر به حاکم کرمانشاه را برای اجرای قرنطینه بخوانید:

«از قراری که... کارپرداز اول دولت علّیه مقیم دارالسلام بغداد نوشته است، ناخوشی وبا همۀ عربستان را فراگرفته و از اول خانقین الی نجف طغیان تمام دارد.
 اهالی بغداد کاملاً متفرق شده‌اند...
 چون آنجا معبر عام است و هر روزه زوّار عتبات و سایرین به همه ممالک محروسه تردد دارند، بسیار لازم است که برای محافظت ممالک محروسه از آلودگی ناخوشی مزبور و نشر و سرایت آن... بنای گراختین [= قرنطینه] که منفعت آن به کرات به تجربه رسیده است، گذاشته شود.
 لهذا می‌شود که... به زودی گراختین را در اول دخول زوار و مترددین به خاک علّیه داده باشد...»

اما اهمیت و لزوم قرنطینه برای مقامات ایران چندان آشنا نبود. 
برای مثال چند سال بعد وقتی دولت عثمانی به دلیل شیوع عمومی وبا مرزها را بسته بود...
میرزا آقاخان نوری می‌گفت: 
«از حالت قرانتین دولت عثمانی به ستوه آمده‌ایم!» 
می‌گفت باید به دولت عثمانی حالی کرد اصلاً حق ندارد وضع قرانتین بگذارد.
 گویا حاکمان عثمانی درک بیشتری نسبت به ضرورت قرنطینه داشتند.
 اعتمادالسلطنه دربارۀ وبای 1271 شمسی (1892 م) با لحن خودانتقادی می‌گوید:
 «سلطان عثمانی از جیب خود 150 هزار لیره خرج قرانتین حدود خود نمود که رعیتش را سالم بدارد. این نوع حفظ جان رعیت را می‌کنند».

سال‌ها پیش از آن در حدود 1857 در محدودۀ گسترده‌ای از جهان وبا شیوع یافت، به پیشنهاد فرانسه کنفرانسی برای مقابله با وبا برگزار شد و از جمله در این کنفرانس از ایران به دلیل انتقال جنازه از ایران به نجف انتقاد شد. 
سفیر ایران در ترکیه به این ادعا پاسخ داد و منکر این بود که جنازه باعث انتقال بیماری شود. او می‌گفت: 
«از درجۀ امکان خارج است که به مغز فرنگی‌ها توان نمود که حمل‌ونقل اموات مُخل صحت عمومیه نیست. 
فدوی [= اینجانب] نیز در تدارک ادله و براهین می‌باشم که حمل نعش اموات هیچ وقت وسیلۀ ایجاد ناخوشی وبا نشده است.»

در دوران ناصرالدین شاه، پزشک مخصوص او، دکتر طولوزان کوشید «مجلس حفظ‌الصحه» (چیزی معادل شورای عالی پزشکی) در ایران تشکیل شود که یکی از اهداف اصلی آن مبارزه با وبا بود.
 این مجلس در یازدهم اسفند 1246 شمسی (1868 م) تشکیل شد. 
هدف آن چنین ذکر شده بود:
 «مسائل متعلقه به حفظ صحت عامۀ ایران و نگاهداری جمیع بُلدان این مملکت از امراض شایعۀ وبائی». 
از خدمات دکتر طولوزان این بود که موارد شیوع وبا در سال‌های گذشته را بررسی کرد و با تأکید بر لزوم قرنطینه ذکر کرد:
 «علت عمدۀ شیوع وبا عبور سیاحان و کاروان‌ها و زوّار است... به گاه لزوم در معابر معینه و مشخصه عبور مال‌التجاره یا کاروان و یا زوّار را قدغن بلیغ [= اعلام] نمایند، یعنی قرانتین بگذارند، می‌توان متعهد شد این گزند در خارج مانده، سرایت به بلاد داخله نخواهد نمود... 
وبا مرضی است که منتقل می‌شود به واسطۀ عبور مال‌التجاره و به خصوص مردمان از بلادی که گرفتار آن هستند، به شهرهایی که از گزند آن محفوظند.»

همین ادارۀ صحه در شهریور 1268 (1889 م) گزارش داد دستورالعملی برای پیشگیری از وبا به ولایات فرستاده شده است. 
در این دستورالعمل آمده بود اگر فرد مبتلا به وبا در خانه‌ای پیدا شد، اهل خانه آنجا را برای پانزده روز ترک کنند، بیمار در فضای باز نگهداری شود و خانه با «آب و آهک و دود گوگرد و زاج و نمک» عفونت‌زدایی شود. 
گفته شده بود اگر در شهری وبا آمد، مردم خانه‌ها را ترک کنند و در زیر چادرها جدا از یکدیگر منزل نمایند...
 بهتر آن است که از شهر بیرون روند.»

البته همۀ این‌ها عملاً راه به جایی نمی‌برد. 
زیرا رجال سیاسی گاه اصل شیوع را انکار می‌کردند. 
مانند حکیم‌الممالک که نزد ناصرالدین‌شاه چاپلوسانه می‌گفت: 
«الحمدلله به زیر سایۀ شاه نه وبا داریم نه بلا، نه جنگ داریم و نه منگ». یا وجود وبا را به دلایلی مهمل نسبت می‌دادند:
 می‌گفتند دلیل وبای گیلان پرخوری و سختی هواست و دلیل وبای خراسان اراجیف و تخلف‌گویی است! 
برخی روحانیون نیز چاره را در روضه‌خوانی می‌دیدند و خوردن تربیت سیدالشهدا را تجویز می‌کردند.

منبع : هما ناطق  کتاب «مصیبت وبا و بلای حکومت»


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

نیویورک تایمز: پنتاگون طرح نابودی کتائب حزب‌الله عراق را تهیه می‌کند

انتقاد هفته‌نامه پزشکی لنست از عملکرد دولت بریتانیا در خصوص کرونا

💢 دزفول برای هفتمین سال متوالی در برنامه جهانی ساعت زمین مشارکت خواهد کرد

نامه صدها تشکل های غیردولتی و مردم نهاد سراسر کشور به دبدبیرکل سازمان مللیرکل سازمان ملل: جلوی تحریم های غیرانسانی امریکا را در شرایط کرونا بگیرید

خبری خوش برای همشهریان اهوازی

رئیس جمهور در جلسه ستاد ملی مقابله با بیماری کرونا: پایه‌های نظام سلامت کشور برای مقابله با کرونا مستحکم است

معاون اول رییس جمهور پس از بازدید از بخش کرونا و عفونی بیمارستان امام حسین (ع): اقدامات جامعه پزشکی و درمانی در تاریخ ایران ماندگار خواهد شد

تعدادی از زندانیان سقز متواری شدند .

علی ربیعی/ دستیار ارتباطات اجتماعی رئیس‌جمهوری و سخنگوی دولت کرونا در میدان جامعه سیاست‌زده

معاون اول رییس جمهور تأکید کرد: برای مقابله با کرونا راهی جز رعایت فاصله اجتماعی و در خانه ماندن مردم نداریم

عبدالناصر همتی/ رئیس‌کل بانک مرکزی ادامه تلاش‌ها برای آزادسازی منابع ارزی بانک مرکزی

دکتر روحانی در تماس‌های جداگانه با وزیران بهداشت، نفت و کشور تاکید کرد: پرهیز از اقدام سهل‌گیرانه یا سخت‌گیرانه در اجرای طرح فاصله‌گذاری اجتماعی

با همکاری دفتر موسیقی و شهرداری تهران؛ پخش کنسرت‌های آنلاین برای روزهای قرنطیه خانگی

آخرین آمار حوزه دانشگاه علوم پزشکی دزفول در خصوص بیماری کرونا جمعه 8/1/99 ساعت 14:30

🔴3 میلیون و پانصد هزار خوزستانی در طرح غربالگری وزارت بهداشت شرکت کردند

راهکارهای مقابله با فوبیای ناشی از کرونا در کودکان و بزرگسالان

تقدیر وزیرکشور از همراهی مردم و زحمات دستگاه ها در اجرای طرح جداسازی اجتماعی و مقابله با کرونا

جریمه نیم میلیونی رانندگان متخلف طرح فاصله اجتماعی/ نحوه عبور خودروی مسافران غیرتهرانی از تهران

در پیامی به مناسبت روز پاسدار سرلشکر باقری: اقتدار و تاثیرگذاری راهبردی سپاه عامل عصبانیت، تحقیر و انزوای آمریکا است

در صورت ابتلا به کرونا چه اقداماتی باید انجام دهید؟

چرخش با‌صلابت سانتریفیوژهای مجتمع غنی‌سازی نطنز در سال جدید

پریدار رئیس دانشگاه علوم پزشکی دزفول خبرداد:شیب افزایشی پایین ابتلا به کرونا ویروس در شهرهای شمال خوزستان

آمارتردد ماشین های غیر بومی در سطح شهر دزفول تا پایان روز سه شنبه 5 فروردین

دزفول برای هفتمین سال متوالی در برنامه جهانی ساعت زمین مشارکت خواهد کرد

📸🔹نشست همفکری مهندس امید بن عباس فرماندار شهرستان دزفول با بزرگان؛معتمدین و سران جهت مقابله با ویروس کرونا در شهر میانرود_دزفول

تعطیلی بعضی از واحدهای صنفی شهرستان تا نیمه اول فروردین

هرچند طبیعت زیباست و راهها بسته اند

بررسی مجدد مشمولان کمک معیشت در خرداد 99

🔹هشدارها و راهنمائی های رئیس اداره غله و بازرگانی دزفول برای پیشگیری از کرونا و عبور از این مقطع حساس🔹

اعلام ساعت کاری بانک‌های خصوصی در ایام نوروز

معرفی سایتی برای نشان دادن موارد مرگ و میر و بهبودی به کویید 19 به تفکیک کشورها

پایتخت ، طنزی که عقب نشینی کرد

💢 عشایر دزفول از حاشیه رودخانه‌ها فاصله بگیرند

🔹بازگشت شگفت‌آور حیوانات به شهر‌ها پس از قرنطینه انسان‌ها

معاون اول رییس‌جمهور با اشاره به تصمیم ستاد مقابله با کرونا: محدودیت‌های بیشتر از فردا اعمال می‌شود

سخنگوی دولت عنوان کرد: ادارات و فعالیت‌های اقتصادی تا 15 فروردین تعطیل می‌شود

💢 *قابلیت جدید اینستاگرام برای کاربران قرنطینه شده*

🔹ششم فروردین در ایران باستان روز امید نامگذاری شده است. 🔹

رصد روزانه ی باغ ویلاهای دزفول

توضیحی درباره اعلام رتبه نخست ابتلا به کرونا در خرمشهر

وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در ششمین سالروز تجاوز نظامی عربستان سعودی به یمن بیانیه ای منتشر و این تجاوز را محکوم کرد.

در نامه‌ای به رییس مجلس حسین‌زاده: مجلس سه فوریت طرح تعطیلی یک‌ماهه کشور را تصویب کند

آخرین آمار بیماران کرونا در شهرستان شوش دانیال

دعوت گوترش به "آتش‌بس جهانی" و "جنگ فراگیر" علیه کرونا

در یک عزم عمومی پوشش غربالگری شوش روز گذشته از مرز 67 % گذشت.

سردار پاکپور خبر داد آغاز رزمایش دفاع بیولوژیک و عملیات پاکسازی محیطی شهدای مدافع سلامت نیروی زمینی سپاه از فردا

💥مرخصی در دوران ویروس کرونا برای کارمندان دولت استحقاقی محسوب نمی شود

سخنان استاندار خوزستان با مردم با موضوع وضعیت کروناویروس در استان:

ادارات و دستگاههای اجرایی چند شهر خوزستان فردا تعطیل اعلام شد

حکم جلب فرد متخلف مدعی طب اسلامی از سوی دادستان گیلان صادر شد.