آخرین مطالب

تجربه پررنج عباس میرزا /تهیه کننده علی غلامرضائی،مدرس دانشگاه وپژوهشگرتاریخ ایران

تجربه پررنج عباس میرزا /تهیه کننده علی غلامرضائی،مدرس دانشگاه وپژوهشگرتاریخ ایران اجتماعی - تاریخ

تجربه پررنج عباس میرزا  /تهیه کننده علی غلامرضائی،مدرس دانشگاه وپژوهشگرتاریخ ایران

  بزرگنمایی:


عباس میرزای قاجار، ولیعهد فتحعلی شاه و فرمانده ارتش ایران در جنگ با روسیه تزاری بود.. عباس میرزا را برخی سرسلسه ی اصلاحات و متجددین می نامند . مورخین و وقایع نگاران از منش انسانی،و رفتار مصلحانه او به تواتر سخن گفته اند.
موریس دوکوتز ،سفیر کبیر روسیه تزاری از جمله افرادی است که در توصیف خود از ایران آن روزگار تصویر دقیقی از نابسامانی ها می دهد و در این راه گاه از حدود ادب نیز پا فراتر میگذارد وقتی به عباس میرزا می رسد چنین می نویسد:

«عباس‌میرزا … دشمن واقعی تجمّل است … حرکات و اطوارش خیلی جالب توجه و مظهر اصالت و نجابت است... چشمانش آیینه ضمیر اوست. مکر و کید در آن مشاهده نمی‌شود. فجایعی که در نتیجه قوانین سخن مملکت معمول است هر جا دستش برسد جلوگیری می‌کند».

وقتی دوکوتز در جریان یکی از مراودات خود به باغ "عباس میرزا " دعوت می شود و در آن باغ زیبا متوجه می شود که بخشی از دیوار در حال فروریختن است اما برای تعمیر آن اقدامی نشده از ولیعهد چرایی این ماجرا را می پرسد:

«از حضرت ولیعهد پرسیدم که چرا این دیوار را خراب نکرده‌اید؟ فرمود: زمانی که این باغ را وسعت می‌دادم محتاج به خریداری مقداری از اراضی مالک مجاور شدم، ولی چون مالک زمینی که این دیوار زشت و خراب متعلق به آن است، دهقان سالخورده‌ای است که به ماترک آباء و اجدادش علاقه تامی دارد، به قیمتی که به او دادم راضی به فروش زمینش نشد. من هم نه تنها دلتنگ نشدم، بلکه علاقه او را هم به یادگار اجدادش، تقدیس و تمجید کردم و نیز جسارت او مقبول طبع من واقع شد. فعلا صبر می‌کنم شاید بتوانم با ورثه او کنار بیایم».
 موریس دوکوتز بوئه که شاهد استبداد مزمن در ایران روزگار خود بوده است با تعجب در این باره می نویسد:
 «تمام قطعه آسیا ذلیل شدیدترین استبدادهاست، اگر بگردید چنین عقیده‌ای یافت نشود». 
( موریس دوکوتزبوئه، مسافرت به ایران، ترجمه محمود هدایت، امیرکبیر، ص70)

مکاتبات عباس میرزا نشان میدهد که ذهن وی بر خلاف اذهان آرام سایر رجال زمانه اش به شدت درگیر چرایی عقب ماندگی ایرانیان بوده است چنانکه در نامه به ژوبر فرستاده ناپلئون می نویسد:
«نمی‌دانم این قدرتی که شما (اروپایی‌ها) را بر ما مسلط کرده چیست و موجب ضعف ما و ترقی شما چه؟ شما در قشون، جنگیدن و فتح کردن و بکار بردن قوای عقلیه متبحرید و حال آنکه ما در جهل و شغب غوطه‌ور و به ندرت آتیه را در نظر می‌گیریم. مگر جمعیت و حاصلخیزی و ثروت مشرق زمین از اروپا کمتر است؟ یا آفتاب که قبل از رسیدن به شما به ما می‌تابد تأثیرات مفیدش در سر ما کمتر از شماست؟ …»
(حماسه کویر، محمدابراهیم باستانی پاریزی، ص 669)
بی کفایتی پادشاه، دسیسه چینی ها و عقب ماندگی مزمن ساختار حکومت و جامعه، در کنار شکست عباس میرزا از روس ها و ازهمه بدتر هزیمت اصلاندوز سرانجام رمق را از مردی که به تعبیر رجال روس« می توانست پطر کبیر آینده ایران» باشد (علی بینا، تاریخ سیاسی و دیپلماسی، ج 1، ص 257 )گرفت و نادیده گرفتن شرایط و موقعیت متزلزل کشور -که امکان فتح تهران را برای پاسکوویچ فراهم می کرد و به مدد فراست عباس میرزا در عهدنامه ترکمنچای به "ارس" محدود گردید - فراموش و اینطور وانمود شد که گویی ایران چنان توانمندی و ارتشی داشته است که می توانست روس را تا پترزبورگ هم عقب بنشاند!. مخالفان و سعایت کنندگان چنین ترویج دادند که وی در مذاکرات مزدور روس ها یا عثمانی بوده و جاسوسی آنان را کرده و در ازای آن رشوت گرفته است. خود او این فشار و قضاوت غیرمنصفانه را اینگونه منعکس کرده است:
 
«یک ‌بار کشتن، بهتر است از اینکه هر بار در مجلس‌های دارالخلافه طوری مذکور شوم که العیاذبالله اسلام را مغلوب کفر می‌خواهم و فتحنامه روس را در جنگ عثمانلو ، به دروغ، شهرت می‌دهم تا پولی از خزانه همایون درآرم و به دشمن دولت عاید کنم. سختا که آدمی است بر احداث روزگار!
(نامه به علی‌نقی‌ میرزا رکن‌الدوله، در محرم ــ صفر 1245٫ق)
سرانجام آن درد کهنه نخبه کشی و آن افت مزمن که در سپهر سیاست ایران زیر پای مصلحان و دلسوزان این سرزمین را خالی کرده است گریبان این شاهزاده با کفایت را نیز گرفت . در مورد مرگ او گفته اند که بیماری مزمن گوارش و کلیه -که درمان آن هربار بخاطر مشغله های جنگی و سیاسی او به تاخیر می افتاد -عاقبت والی متجدد آذربایجان را از پای انداخت تا در کارنامه تاریخ سرزمینی که خود بر فرزندانش تیغ می کشد، سیاهه ای دیگر ثبت شود .منبع:کارنامه عباس میرزا درجنگهای ایران وروس،علی غلامرضائی،انتشارات دافوس


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

ترامپ: "نیویورک تایمز" را دیگر در کاخ سفید نبینم!

معترضان لبنانی مجددا مسیرهای شهرهای مختلف را بستند/ مدارس و بانک‌ها همچنان تعطیل هستند

پوتین در دیدار با اردوغان: وضعیت سوریه دشوار است

امکان آموزش پنج زبان دیگر در کنار انگلیسی

ترامپ با لحنی تمسخرآمیز گفت ::آنها (عربستانی ها) به جزء پول چیز دیگری ندارند

از محکومیت سنگین جعبه سیاه بابک زنجانی تا صدور حکم شهرام جزایری و سریال روح الله زم، در نشست خبری سخنگوی قوه ی قضاییه

قتل خواهر32 ساله به دست برادر

برانکو در خصوص مالیات و کارش گفت:

قرار مرگ دو دوست بخاطر یک دختر

پلوسی از دلایل مستحکم خود برای استیضاح ترامپ گفت

مشکل جدید رونالدو : اینبار با تطابق DNA

مدرسه ای آنسوی کوه٬ چهار دیواری ساده ی عشق (تقدیم به همه‌ی معلمان عاشق)

تارتار:شاهین بوشهر حریف خوبی بود

مرگ مشکوک دختر دانشجو در خانه دندانپزشک

علت بارانی که در اهواز 286 نفر را راهی بیمارستان کرد

هشدار کره شمالی به واشنگتن و سئول

ترامپ:دمکرات ها حتما مرا استیضاح میکنند

ضرب‌الاجل جدید 35 ساعته ترکیه به کردها برای عقب‌نشینی

تایید سند اصلاحات حریری

اردوغان: وقتی پای سرزمین و ثبات ملت‌مان در میان است نیاز به اجازه هیچ کس نداریم

گمانه زنی درباره چند و چون گزینش شهردار جدید در شهر باستانی و مذهبی شوش

آبادان وخرمشهر سرزمین وعده ها

در آستانه مراسم انعقاد قرار داد داخلی سازی صنعت پتروشیمی مطرح شد ؛ نهضت ساخت داخل حلال مشکلات آینده صنعت کشور است

مشاور رییس جمهور و دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی مرتضی بانک: معافیت مالیاتی مناطق آزاد حذف نمی‌شود

سخنگوی دولت در نشت خبری: همواره از محدود کردن‌ها ضربه خوردیم

ژن خوب: پدرم برایم پدری نکرد

یک دنیا حرف با عکس، اثری از عکس مشهور اوگور_گالنکوس‌، هنرمندِ اهل ترکیه

نرخ ارز واقعی مورخه29 مهرماه 1398

صالحی در دیدار با امام جمعه تبریز: فعالیت‌ها و برنامه‌ریزی‌ امور قرآنی به همگرایی بیشتر نیاز دارد

مدیرعامل بانک مسکن خبر داد راه‌اندازی بازارگاه الکترونیکی مسکن/ نیاز انبوه‌سازان به بودجه نقدی با بازارگاه الکترونیکی برطرف می‌شود

شیخ اسماعیل قصری / عارفی در دزفول

مدیرکل حمل‌ونقل مسافر سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای: رکورد جابه‌جایی مسافر کشور در ایام اربعین امسال شکسته شد

به میزبانی وزارت میراث‌فرهنگی صورت گرفت؛ بازدید اینفلوئنسرهای چینی از جاذبه‌های گردشگری ایران

صالحی در جمع خبرنگاران تبریز: نمایشگاه بین‌المللی کتاب تبریز در اقتصاد نشر موثر است

33 معدن کوچک مقیاس فعال شد/ ارائه راهکار کلینیکی برای 210 معدن

سنخگوی وزارت خارجه در جمع خبرنگاران

مفقود شدن سرهنگ افشا گر فساد مالی تیتر یک اخبار و رسانه های امارات

چین دیگر لباس و پارچه مشکی به هنگ کنگ صادرات نمی کند

به دنبال اهانت به ساحت پیامبر اکرم (ص) و اعتراضات مردم، خون خیابانهای بنگلادش را فزا گرفت

بازهم مسجدسلیمان لرزید

پنج قدم برای شکست پوکی استخوان

تفاوت‌های افسردگی مردانه و افسردگی زنانه

پاره شدن طناب دار 4 زن اعدامی در تهران

آمادگی 10 شهر استان کرمان برای میزبانی جشنواره موسیقی نواحی

مدیر هنرستان هنرهای زیبای اهواز منصوب شد .

جذب بیش از 2 هزار نیروی حق التدریسی در استان خوزستان

کردهای سوریه: از مرزها عقب‌نشینی می‌کنیم/ ترکیه: منطقه امن شامل تمام مناطق شرق فرات است

امروز را آغاز کن ، امروز را زندگی کن

نو آوری در صنعت گردشگری، تلاش کنید شما اولین های آن باشید

هفته نامه رامهرمز نامه شماره 84